พระไตรปิฎก

คำว่า ย่อมไม่ทำความหวัง มีความว่า ย่อมไม่ทำความหวัง ไม่ให้ความหวังเกิด ไม่ให้เกิดพร้อม ไม่ให้บังเกิด ไม่ให้บังเกิดเฉพาะ. คำว่า ในที่ไหน ๆ ได้แก่ ในที่ไหน ๆ ในที่ใดที่หนึ่งทุก ๆ แห่ง ในภายใน ในภายนอก หรือทั้งภายในภายนอก. คำว่า ในโลก ได้แก่ ในอบายโลก ฯลฯ อายตนโลก เพราะ ฉะนั้นจึงชื่อว่า ย่อมไม่ทำความหวัง ในที่ไหน ๆ ในโลก. เพราะ เหตุนั้นพระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า :- สัตบุรุษทั้งหลายย่อมไม่กำหนัด ย่อมไม่ทำตัณหา และทิฏฐิไว้ในเบื้องหน้า สัตบุรุษเหล่านั้นย่อมไม่กล่าวว่า เป็นความหมดจดส่วนเดียว สัตบุรุษเหล่านั้นละกิเลสเป็น เครื่องถือมั่น ผูกพัน ร้อยรัดแล้ว ไม่ทำความหวังในที่ ไหน ๆ ในโลก. [๑๔๒] พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า :- พระอรหันต์นั้นผู้ล่วงแดนแล้ว ลอยบาปแล้ว ทั้งรู้ ทั้งเห็นแล้ว มิได้มีความยึดถือ มิได้มีความกำหนัดใน กามคุณเป็นที่กำหนัด มิได้กำหนดในสมาบัติเป็นที่คลาย กำหนัด มิได้มีความยึดถือว่า สิ่งนี้ยอดเยี่ยม. ว่าด้วยพระอรหันต์ [๑๔๓] คำว่า พระอรหันต์นั้นผู้ล่วงแดนแล้ว ลอยบาปแล้ว ทั้งรู้ทั้งเห็นแล้ว มิได้มีความยึดถือ มีความว่า คำว่า แดน ได้แก่