Tipitaka

พระไตรปิฎก

ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 65 หน้าที่ 530

เล่ม มมร. 65 หน้า 530 ข้อ 145
บทว่า เอชานุคตา ความว่า ไปตามตัณหาแล้ว. บทว่า เอชานุสุฏา ความว่า ซ่านไปตาม หรือแล่นไปตามตัณหา. บทว่า เอชาย ปนฺนา ปติตา ความว่า จมลงในตัณหา และอัน ตัณหาเก็บเสียแล้ว. บทว่า มกฺกโฏ ได้แก่ ลิง. บทว่า อรญฺเ ความว่า ในทุ่ง. บทว่า ปวเน ความว่า ในป่าใหญ่. บทว่า จรมาโน ความว่า ไปอยู่. บทว่า เอวเมว เป็นบทอุปไมย เครื่องยังบทอุปมาให้ถึงพร้อม. บทว่า ปุถุ ความว่า ต่าง ๆ. บทว่า ปุถุทิฏฺิคตานิ ความว่า ทิฏฐิมีอย่างต่าง ๆ. บทว่า คณฺหนฺติ จ มุญฺจนฺติ จ ความว่า ย่อมจับด้วยสามารถ แห่งการถือ และย่อมปล่อยด้วยสามารถแห่งการสละ. บทว่า อาทิยนฺติ จ นิรสฺสชนฺติ จ ความว่า ย่อมการทำความ กังวล ย่อมสละ และย่อมซัดไป. เนื้อความที่ตรัสไว้ว่า เพราะทิฏฐิย่อมบอกนรชนนั้นว่าเป็นผู้พูด อย่างนั้น นั้นเชื่อมความในคาถาที่ ๕ ว่า สยํ สมาทาย สมาทานวัตรทั้ง หลายเอง เป็นต้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สยํ แปลว่า เอง. บทว่า สมาทาย ความว่า ถือเอา. บทว่า วตฺตานิ ความว่า วัตรทั้งหลายมีหัตถีวัตรเป็นต้น.
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka