พระไตรปิฎก

สำคัญในอรูปภายใน เห็นรูปภายนอกอันขาว มี วรรณะขาว ขาวล้วน มีรังสีขาว ฉันนั้นเหมือนกัน ครอบงำรูปเหล่านั้นแล้ว มีความสำคัญอย่างนี้ว่า เรารู้ เราเห็น, นี้ เป็น อภิภายตนะที่ ๘๑. อรรถกถานวกนิทเทส ว่าด้วย อนุปุพพวิหารธรรม ๙ คำว่า นว อนุปุพฺพวิหารา - อนุปุพพวิหาร ๙ มีความว่า ภาย หลังแห่งธรรมมีในก่อน ๆ ชื่อว่า อนุปุพพะ - ตามลำดับ, วิหาระ - ธรรมเป็นเครื่องอยู่ตามลำดับ ชื่อว่า อนุปุพพวิหาระ เพราะเป็นธรรม อันพระโยคีบุคคลพึงอยู่ คือพึงเข้าอยู่ตามลำดับ, อธิบายว่า ธรรมเป็น เครื่องอยู่อันพระโยคีบุคคลพึงเข้าอยู่ตามลำดับ. อนุปุพพวิหารธรรม ๙ เป็นไฉน ? พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ๑. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัย นี้เข้าปฐมฌาน สงัดจากอกุศลธรรมทั้งหลาย มี วิตกวิจาร มีปีติสุขอันเกิดแต่วิเวกอยู่ ๑. ที. ปา. ๑๑/๓๔๙.