พระไตรปิฎก

มีอาวาสมัจฉริยะเป็นต้น. บทว่า สโ - โอ้อวด คือ เต็มไปด้วยความ หลอกลวง. บทว่า มายาวี - เจ้าเล่ห์ คือ ปกปิดความชั่วที่ตนทำ. บทว่า ปาปิจฺโฉ - มีความปรารถนาลามก คือ เป็นผู้ทุศีลปรารถนา ความยกย่องที่ไม่มี. บทว่า มิจฺฉาทิฏฺิ ได้แก่ นัตถิกวาที - มิวาทะ ว่าไม่มี อเหตุกวาที - ทีวาทะว่าไม่มีเหตุ อกิริยวาที - มีวาทะว่าไม่เป็นอัน ทำ. บทว่า สนฺทิฏฺิปรามาสี คือ ลูบคลำทิฏฐิของตนเองเท่านั้น. บทว่า อาธานคฺคาหิ. คือ ถือมั่น. บทว่า ทุปฺปฏินิสฺสคฺคี คือ ไม่สามารถสละสิ่งที่ตนถือได้. ส่วนในขุททกวิภังค์ ท่านกล่าวถึงธรรมอย่างหนึ่ง ๆ ด้วยสามารถเป็น ประธานว่า มูลเหตุแห่งวิวาท ๖ เป็นไฉน ? คือ โกธะ ๑ มักขะ ๑ อิสสา ๑ สาเถยยะ ๑ ปาปิจฉา ๑ สันทิฏฐิปรามาสี - การยึดถือทิฏฐิ ของตน ๑. นี้ คือ มูลเหตุแห่งวิวาท ๖ อย่าง.๑ บทว่า ฉหิ ตณฺหากาเยหิ - ด้วยกองตัณหา ๖ คือ ด้วย ตัณหา ๖ ดังที่กล่าวแล้ว คือ รูปตัณหา ๑ สัททตัณหา ๑ คันธ ตัณหา ๑ รสตัณหา ๑ โผฏฐัพพตัณหา ๑ ธรรมตัณหา๒ ๑ ในตัณหา เหล่านั้น เพราะตัณหาอย่างหนึ่ง ๆ ย่อมมีไม่น้อย เพราะเกิดบ่อย ๆ ในอารมณ์แม้อย่างหนึ่ง ๆ เพราะมีอารมณ์มาก. ฉะนั้น ท่านจึงกล่าว ๑. อภิ. วิ. ๓๕/ ๙๙๑. ๒. อภิ. วิ . ๓๕/๙๙๔.