พระไตรปิฎก

ไม่มี ๑ โลกนี้ไม่มี ๑ โลกหน้าไม่มี ๑ มารดาไม่มี ๑ บิดาไม่มี ๑ โอปปาติกสัตว์ไม่มี ๑ สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดี ปฏิบัติชอบ ทำให้ แจ้ง โลกนี้ โลกหน้า ด้วยอภิญญา แล้วรู้ด้วยตนเอง ไม่มีในโลก ๑. ในบทเหล่านั้น บทว่า ทสวตฺถุกา ชื่อว่า วัตถุ ๑๐ เพราะ มีวัตถุ ๑๐. บทว่า นตฺถิ ทินฺนํ คือ รู้ว่า ชื่อว่า ทานที่ให้แล้ว ย่อม มีผล, สามารถให้อะไร ๆ แก่ใคร ๆ ได้. แต่คนมิจฉาทิฏฐิ ถือว่า วิบาก อันเป็นผลของทานที่ให้แล้วไม่มี. บทว่า นตฺถิ ยิฏฺํ คือ มหายาโค๑ - การบวงสรวงอย่างใหญ่ ท่านเรียกว่า ยิฏฺํ, รู้ว่าการบวงสรวงนั้นสามารถให้ผลได้. แต่คน มิจฉาทิฏฐิ ถือว่า วิบากอันเป็นผลของการบวงสรวงนั้นไม่มี. บทว่า หุตํ คือการทำมงคลด้วยการบูชาต้อนรับ, รู้ว่าการทำนั้น ให้ผล. แต่คนมิจฉาทิฏฐิถือว่า ผลอันเป็นของการบูชานั้นไม่มี. ในบทว่า สุกฏทุกฺกฏานํ นี้ ได้แก่ กุศลกรรม ๑๐ ชื่อว่า กรรมดี, อกุศลกรรมบถ ๑๐ ชื่อว่ากรรมชั่ว. รู้ความที่กรรมเหล่านั้น มีผล. แต่คนมิจฉาทิฏฐิถือว่า วิบากอันเป็นผลไม่มี. บทว่า นตฺถิ อยํ โลโก คือ คนมิจฉาทิฏฐิถือว่า ผู้ตั้งอยู่ ในโลกอื่นไม่มีในโลกนี้. ๑. มหายาโค ๕ คือ อสฺสเมโธ ปุริสเมโธ นิรคฺโค สมฺมาปาโส วาขเปยฺโย