พระไตรปิฎก

พระตถาคต ผู้มีวิชชาและจรณะพรั่งพร้อมแล้ว ผู้คงที่ ผู้ทรงความรุ่งโรจน์ ทรงพระวรกายสุดท้าย ไม่มีผู้เปรียบ ทรงเกิดพระกรุณาในสัตว์ทั้งปวง. [พระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้พระศาสดาทรงสดับคำ ของพรหมนั้นแล้ว จึงได้มีพระพุทธดำรัสว่า] ดูก่อนพรหม เราเปิดประตูแห่งอมตนครสำหรับ ท่านแล้ว ขอสัตว์ที่มีโสตจงปล่อยศรัทธาออกมาเถิด แต่ก่อนเราเข้าใจว่าจะลำบากเปล่า จึงไม่กล่าวธรรม อันประณีตที่คล่องแคล่ว ในหมู่มนุษย์. [สมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจอมมุนี ผู้ทรง อนุเคราะห์เวไนยสัตว์ทั้งหลาย ทรงออกจากต้น อชปาลนิโครธ เสด็จพุทธดำเนินโดยลำดับ ก็ถึงกรุง พาราณสี ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับนั่งเหนือ พุทธอาสน์อันประเสริฐนั้น ทรงประกาศพระธรรม- จักรคือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรคอันอุดม แก่ภิกษุ ปัญจวัคคีย์. พระผู้มีพระภาคเจ้าประกาศพระธรรม- จักรนั้นแล้ว ภิกษุปัญจวัคคีย์ คือ โกณฑัญญะ ภัททิยะ วัปปะ มหานามะ และอัสสชิ ทั้งหมู่เทวดา พรหม ๑๘ โกฏิ ในครั้งนั้น ก็ตรัสรู้ธรรมในการ ประชุมครั้งแรก. ภิกษุปัญจวัคคีย์ทั้งหมด อันพระผู้มี พระภาคเจ้าพระองค์นั้น ทรงแนะนำโดยธรรมปริยาย อื่นตามลำดับ พร้อมทั้งหมู่เทวดาพรหม ๑๘ โกฏิ ใน