พระไตรปิฎก

พระราชาทรงคุมคามการอธิษฐาน ที่เรา อธิษฐานไว้ด้วยเหตุต่าง ๆ แต่เราไม่ทำลาย การอธิษฐานนั้น เพราะเหตุแห่งโพธิญาณนั่น เอง เราจะเกลียดพระมารดาพระบิดาก็หามิได้ เราจะเกลียดตนเองก็หามิได้ แต่พระสัพพัญ- ญุตญาณเป็นที่รักของเรา เพราะฉะนั้นแหละ เราจึงอธิฐานองค์ ๓. ในบทเหล่านั้น บทว่า ตชฺเชนฺโต วิวิธการณา คือ คือ พระราชาทรง คุมคามด้วยเหตุต่าง ๆ ความว่า ทรงคุมคามด้วยเหตุหลายประการ มีห้าม น้ำนมเป็นต้น ตั้งแต่เรามีอายุได้ ๒ เดือน จนกระทั่ง อายุ ๑๖ ปี คือ ให้ลำบากด้วยอาการกำจัดภัย. บทที่เหลือ เข้าใจได้ง่ายแล้ว. ลำดับนั้น พระมหาสัตว์ เมื่อสุนันทสารถีกำลังขุดหลุม คิดว่า นี้เป็นการพยายามของเรา จึงลุกขึ้น แล้วบีบพระหัตถ์และพระบาทของ พระองค์ ทรงทราบว่า เรามีกำลังอยู่ จึงทรงดำริจะเสด็จลงจากรถ. ทันใด นั้นเอง ที่วางพระบาทของพระมหาสัตว์ก็ผุดขึ้นดุจถึงหนังเต็มด้วยลมตั้งขึ้น จรดท้ายรถ. พระมหาสัตว์เสด็จลง ทรงดำเนินไป ๆ มา ๆ เล็กน้อย ทรง ทราบว่า เรามีกำลังพอที่จะไปได้ แม้ตั้ง ๑๐๐ โยชน์ จึงทรงจับรถข้างท้าย แล้วยกขึ้นดุจยานน้อยสำหรับเด็กเล่น ทรงสังเกตว่า หากสารถีจะพึงทำร้าย