พระไตรปิฎก

พร้อมกับเมื่อเราทำสัจกิริยา มาณพ หวั่นไหวด้วยกำลังพิษไม่รู้สึกตัว ได้ฟื้นกาย หายโรค ลุกขึ้นได้ ผู้เสมอด้วยความสัตย์ของ เราไม่มี นี้เป็นสัจบารมีของเรา ฉะนี้แล. จบ กัณหทีปายนจริยาที่ ๑๑ อรรถกถากัณหทีปายนจริยาที่ ๑๑ พึงทราบวินิจฉัยในอรรถกถากัณหทีปายนจริยาที่ ๑๑ ดังต่อไปนี้. บทว่า กณฺหทีปายโน อิสิ คือดาบสมีชื่อว่า กัณหทีปายนิะ. ได้ยินว่า พระโพธิสัตว์ในกาลนั้นชื่อว่า ทีปายนะเข้าไปหาดาบส มัณฑัพยะผู้เป็นสหายของตนถูกเสียบหลาว ไม่ทอดทิ้งดาบสนั้นด้วยศีลคุณ ของเขา ได้ยืนพิงอยู่กับหลาวตลอด ๓ ยาม จึงได้ปรากฏชื่อว่า กัณหทีปายนะ เพราะร่างกายมีสีดำ ด้วยหยาดเลือดแห้งที่ไหลจากร่างกายของดาบสนั้นแล้ว ลงมาใส่. บทว่า ปโรปญฺาสวสฺสานิ คือยิ่งกว่า ๕๐ ปี บทว่า อนภิรโต จรึ อหํ คือเราอยู่ประพฤติพรหมจรรย์อย่างไม่ยินดี ในเสนาสนะสงัดและใน ธรรมอันเป็นอธิกุศล. ครั้นบวชแล้วพระมหาสัตว์ยินดีประพฤติพรหมจรรย์ อยู่ ๗ วันเท่านั้น. ต่อจากนั้นก็อยู่อย่างไม่ยินดี.