พระไตรปิฎก

[๕๘๒] รูปเป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน ? กิริยาที่ควรแก่การงาน ความควรแก่การงาน ภาวะที่ควรแก่การงาน แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นรูปกัมมัญญตา. รูปไม่เป็นรูปกัมมัญญตา นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปไม่เป็นรูป กัมมัญญตา. [๕๘๓] รูปเป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน ? ความสั่งสมแห่งอายตนะทั้งหลาย อันใด อันนั้นเป็นความเกิดแห่งรูป รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปเป็นรูปอุปจยะ. รูปไม่เป็นรูปอุปจยะ นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปไม่เป็นรูป อุปจยะ. [๕๘๔] รูปเป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน ? ความเกิดแห่งรูป อันใด อันนั้นเป็นความสืบต่อแห่งรูป รูปทั้งนี้ เรียกว่า รูปเป็นรูปสันตติ. รูปไม่เป็นรูปสันตติ นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปไม่เป็นสันตติ. [๕๘๕] รูปเป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน ? ความชรา ความคร่ำคร่า ความมีฟันหลุด ความมีผมหงอก ความ มีหนังเหี่ยว ความเสื่อมอายุ ความหง่อมแห่งอินทรีย์ แห่งรูป อันใด รูปทั้งนี้ เรียกว่า รูปเป็นรูปชรตา. รูปไม่เป็นรูปชรตา นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปไม่เป็นรูปชรตา.