พระไตรปิฎก

รูปภายนอกที่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน ? อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไปอยู่ กิริยาที่เป็นไปอยู่ อาการที่สืบ เนื่องกันอยู่ ความประพฤติเป็นไปอยู่ ความหล่อเลี้ยงอยู่ ชีวิต อินทรีย์คือ ชีวิตของรูปธรรมนั้น ๆ อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกเป็นชีวิตินทรีย์. รูปภายนอกที่ไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้น เป็นไฉน ? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่ เป็นชีวิตินทรีย์. [๖๒๒] รูปภายในไม่เป็นกายวิญญัตติ นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็นกาย วิญญัตติ. รูปภายนอกที่เป็นกายวิญญัตติ นั้น เป็นไฉน ? การเคร่งตึง กิริยาที่เคร่งตึงด้วยดี ความเคร่งตึงด้วยดี การแสดงให้รู้ ความหมาย กิริยาที่แสดงให้รู้ความหมาย ความแสดงให้รู้ความหมาย แห่ง กายของบุคคลผู้มีจิตเป็นกุศล หรือมีจิตเป็นอกุศล หรือมีจิตเป็นอัพยากฤต ก้าวไปอยู่ ถอยกลับอยู่ แลดูอยู่ เหลียวซ้ายแลขวาอยู่ คู้เข้าอยู่ หรือเหยียด ออกอยู่ อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นกายวิญญัตติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นกายวิญญัตติ นั้น เป็นไฉน ? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่เป็น กายวิญญัตติ. [๖๒๓] รูปภายในไม่เป็นวจีวิญญัตติ นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายใน ไม่เป็น วจีวิญญัตติ.