พระไตรปิฎก

รูปภายนอกที่เป็นวจีวิญญัตติ นั้น เป็นไฉน ? การพูด การเปล่งวาจา การเจรจา การกล่าว การป่าวร้อง การ โฆษณา วาจา วจีเภท แห่งบุคคลผู้มีจิตเป็นกุศล หรือมีจิตเป็นอกุศล หรือมี จิตเป็นอัพยากฤต อันใด นี้เรียกว่าวาจา การแสดงให้รู้ความหมาย กิริยาที่ แสดงให้รู้ความหมาย ความแสดงให้รู้ความหมายด้วยวาจานั้น อันใด รูปทั้ง นี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นวจีวิญญัตติ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นวจีวิญญัตติ นั้น เป็นไฉน ? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่ เป็นวจีวิญญัตติ. [๖๒๔] รูปภายในเป็นอากาศธาตุ นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในที่ไม่เป็น อากาศธาตุ. รูปภายนอกที่เป็นอากาศธาตุ นั้น เป็นไฉน ? อากาศ ธรรมชาติอันนับว่าอากาศ ความว่างเปล่า ธรรมชาติอันนับ ว่าความว่างเปล่า ช่องว่าง ธรรมชาติอันนับว่าช่องว่าง อันมหาภูตรูป ๔ ไม่ถูกต้องแล้ว อันใด รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่เป็นอากาศธาตุ. รูปภายนอกที่ไม่เป็นอากาศธาตุ นั้น เป็นไฉน ? รูปายตนะ ฯลฯ กพฬิงการาหาร รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายนอกที่ไม่ เป็นอากาศธาตุ. [๖๒๕] รูปภายในไม่เป็นอาโปธาตุ นั้น เป็นไฉน ? จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปทั้งนี้เรียกว่า รูปภายในไม่เป็น อาโปธาตุ.