พระไตรปิฎก

โสมนัสสินทริยมูละ ปัญญินทริยมูลี:- [๕๒๖] โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ปัญญินทรีย์ก็ กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? บุคคลที่มีโสมนัสสะ แต่เป็นญาณวิปปยุตตจิตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตเป็นโสมนัสสสัมปยุตและที่เป็นญาณวิปปยุตใน ปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ปัญญิน- ทรีย์ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลที่มีโสมนัสสะ และเป็น ญาณสัมปยุตกำลังเกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นโสมนัสสสัม- ปยุตและเป็นญาณสัมปยุตในปวัตติกาลก็ดี โสมนัสสินทรีย์กำลังเกิด และปัญญินทรีย์ก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. ก็หรือว่าปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลใด, โสมนัสสินทรีย์ก็ กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ? บุคคลที่เป็นญาณสัมปยุตตจิต แต่เว้นโสมนัสสะเสียแล้วกำลัง เกิดอยู่ก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่เป็นญาณสัมปยุตแต่โสมนัสสวิปป- ยุตก็ดี ปัญญินทรีย์กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่โสมนัสสินทรีย์ไม่ใช่ กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่เป็นญาณวิปปยุต และมีโสมนัสสะ