พระไตรปิฎก

แล้ว และยังไม่ได้ถือเอาในที่ทั้งปวงอย่างนี้. คำว่า ย่อมพิจารณาผล ย่อมพิจารณานิพพาน ตรัสไว้เพื่อแสดงอารมณ์แห่งกุศลที่เป็นตัว พิจารณา. อรรถกถาอารัมมณปัจจัย จบ ๓. อธิปติปัจจัย [๔๙๖] ๑. กุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่กุศลธรรม ด้วยอำนาจของ อธิปติปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ ที่เป็น อารัมมณาธิปติ และ สหชาติธิปติ ที่เป็น อารัมมณาธิปติ ได้แก่ ๑. บุคคลให้ทาน สมาทานศีล กระทำอุโบสถกรรม แล้วกระทำ กุศลนั้นให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น แล้วพิจารณา. ๒. บุคคลกระทำกุศลทั้งหลายที่สั่งสมไว้แล้วในกาลก่อน ให้เป็น อารมณ์อย่างหนักแน่น แล้วพิจารณา. ๓. บุคคลออกจากฌานแล้ว การทำฌานให้เป็นอารมณ์อย่าง หนักแน่น แล้วพิจารณา. ๔. พระเสขบุคคลทั้งหลาย การทำโคตรภูให้เป็นอารมณ์อย่าง หนักแน่น แล้วพิจารณา การทำโวทานให้เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น แล้วพิจารณา. ๕. พระเสขบุคคลทั้งหลาย ออกจากมรรคแล้ว กระทำมรรคให้ เป็นอารมณ์อย่างหนักแน่น แล้วพิจารณา.