พระไตรปิฎก

๒๑. บุคคลทำลายสงฆ์ให้แตกกันแล้ว เพื่อจะลบล้างผลของ การทำลายสงฆ์นั้น จึงให้ทาน สมาทานศีล การทำอุโบสถกรรม. [๕๕๒] ๖. อกุศลธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ด้วยอำนาจ ของอุปนิสสยปัจจัย มี ๒ อย่าง คือ ที่เป็น อนันตรูปนิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ที่เป็น อนันตรูปนิสสยะ ได้แก่ ๑. อกุศลเป็นปัจจัยแก่วุฏฐานะ ด้วยอำนาจของอุปนิสสย- ปัจจัย. ที่เป็น ปกตูปนิสสยะ ได้แก่ ๑. บุคคลอาศัยราคะแล้ว ทำตนให้เดือดร้อน ทำตนให้เร่า- ร้อน ย่อมเสวยทุกข์ อันมีการแสวงหาเป็นมูล. ๒. บุคคลอาศัยโทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ ความปรารถนา แล้ว ทำคนให้เดือนร้อน ทำคนให้เร่าร้อน ย่อมเสวยทุกข์ อันมีการแสดง หาเป็นมูล. ๓. ราคะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ ความปรารถนา เป็น ปัจจัยแก่สุขทางกาย ทุกข์ทางกาย และผลสมาบัติ ด้วยอำนาจของอุป- นิสสยปัจจัย. ๔. อกุศลกรรม เป็นปัจจัยแก่วิบาก ด้วยอำนาจของอุป- นิสสยปัจจัย. [๕๕๓] ๗. อัพยากตธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม ด้วยอำนาจ ของอุปนิสสยปัจจัย