พระไตรปิฎก

ฌานมูลนัย แม้ใน ฆฏนาที่มีฌานปัจจัยเป็นมูล ฆฏนาที่มีมูล ๒ พึงทราบตาม นัยที่ข้าพเจ้ากล่าวแล้วในหนหลังเหมือนกัน. ก็ในนัยนี้มีฆฏนา ๓๖ ฆฏนา บรรดาฆฏนาเหล่านั้น ๙ ฆฏนาแรก ตรัสด้วยอำนาจองค์ฌานทั่วไป ไม่ มุ่งถึงความเป็นอินทรีย์หรือมรรค. ฆฏนา ๙ ฆฏนาต่อจากนั้น ตรัสด้วยองค์ฌานที่เป็นตัวมรรค. ฆฏนา ๙ ฆฏนาต่อจากนั้น ตรัสด้วยอำนาจองค์ฌานที่เป็นทั้ง อินทรีย์และมรรค. อนึ่ง บรรดาหมวด ๙ สี่หมวดเหล่านี้ ฆฏนา ๔ ฆฏนาข้างต้น ทั่วไปแก่วิบากและอวิบาก. ฆฏนา ๕ ฆฏนา ในที่สุดได้วิบากเท่านั้น. ฆฏนาเหล่านั้นข้าพเจ้า กล่าวไว้แล้วในหนหลังเหมือนกัน. มัคคมูลกนัย ฆฏนาที่มีมูล ๒ ใน นัยที่มีมัคคปัจจัยเป็นมูล พึงทราบตามนัยที่ ข้าพเจ้ากล่าวไว้แล้วนั่นเทียว. ก็ในนัยนี้มีฆฏนา ๕๗ ฆฏนา บรรดาฆฏนา เหล่านั้น. ๙ ฆฏนาแรก ตรัสด้วยองค์มรรคล้วนไม่รวมถึงความเป็นอินทรีย์ และฌาน. ๙ ฆฏนาต่อจากนั้น ตรัสด้วยอำนาจมรรคที่เป็นอินทรีย์. ๙ ฆฏนาต่อจากนั้น ตรัสด้วยอำนาจมรรคที่เป็นฌาน.