พระไตรปิฎก

การโจท [๑,๐๗๖] อุ. จริง พระพุทธเจ้าข้า แม้ข้าพระพุทธเจ้าก็ทราบเกล้าว่า คนเช่นนี้ ตรัสเรียกว่า โจทก์ผู้ฉลาด แต่ข้าพระพุทธเจ้า ขอทูลถามพระองค์ถึงข้ออื่น อย่างไร พระ- องค์ตรัสเรียกว่า การโจท พ. เพราะเหตุที่โจทด้วยศีลวิบัติ ๑ อาจารวิบัติ ๑ ทิฏฐิวิบัติ ๑ และแม้ด้วย อาชีววิบัติ ๑ ฉะนั้น เราจึงเรียกว่า การโจท. คาถาสังคณิกะอีกนัยหนึ่ง จบ ทุติยคาถาสังคณิก วัณณนา วินิจฉัยในทุติยคาถาสังคณิกะ พึงทราบดังนี้:- วาจาที่แสดงไล่เลียงวัตถุและอาบัติ ชื่อว่าโจทนา. วาจาที่เตือนให้นึกถึงโทษ ชื่อว่าสารณา. สองบทว่า สงฺโฆ กิมตฺถาย มีความว่า ประชุมสงฆ์เพื่อประโยชน์ อะไร ? บาทคาถาว่า มติกมฺมํ ปน กิสฺส การณา มีความว่า ความเข้าใจ ความประสงค์ ตรัสว่า มติกรรม มติกรรมนั้น ตรัสไว้เพราะเหตุแห่งอะไร ?