พระไตรปิฎก

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่จูฬกาลอุบาสก ดังนี้)

[๑๖๕] ตนทำบาปกรรมเอง ก็เศร้าหมองเอง ๑

ตนไม่ทำบาปกรรมเอง ก็บริสุทธิ์เอง

ความบริสุทธิ์ และไม่บริสุทธิ์ เป็นของเฉพาะตน

คนอื่นจะทำคนอื่นให้บริสุทธิ์ไม่ได้ ๒





(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่พระอัตตทัตถเถระ ดังนี้)

[๑๖๖] บุคคลไม่ควรให้ประโยชน์ตน ๓ เสียไป

เพราะประโยชน์คนอื่นแม้มาก

เมื่อรู้ประโยชน์ตนแล้ว

ก็ควรขวนขวายในประโยชน์ตน



๑ เศร้าหมองเอง หมายถึงเสวยทุกข์ในอบาย คือ นรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน เปรต อสุรกาย (ขุ.ธ.อ. ๖/๒๓)
๒ ดูเทียบ ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๘/๔๑, ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๓๓/๑๖๖, อภิ.ก. ๓๗/๗๔๓/๔๓๕-๔๓๖
๓ ประโยชน์ตน หมายถึงอริยผล ในที่นี้ ตรัสมุ่งกัมมัฏฐานเป็นหลัก (ขุ.ธ.อ. ๖/๒๕)