พระไตรปิฎก

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่อุบาสก ๕ คน ดังนี้)

[๒๔๖] นรชนใดในโลก ฆ่าสัตว์ ลักทรัพย์

คบชู้กับภรรยาของผู้อื่น พูดเท็จ

[๒๔๗] และหมกมุ่นในการดื่มสุราและเมรัย ๑

นรชนนั้นชื่อว่า ขุดทรัพย์อันเป็นต้นทุน ๒ ของตนในโลกนี้

[๒๔๘] ท่านผู้เจริญ ขอท่านจงรู้อย่างนี้ว่า

ผู้มีบาปธรรมทั้งหลาย มักไม่สำรวม

ขอโลภะและอธรรม ๓ อย่าย่ำยีท่านให้เป็นทุกข์ตลอดกาลนานเลย





(พระผู้มีพระภาคทรงปรารภพระติสสะเที่ยวติเตียนทานของคนอื่น จึงตรัสพระ คาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

[๒๔๙] บุคคลย่อมให้ทานตามความเชื่อตามความเลื่อมใส

ภิกษุไม่พอใจในข้าวและน้ำที่เป็นทานของคนอื่นนั้น

ย่อมไม่บรรลุสมาธิ ๔ ในเวลากลางวันหรือกลางคืน

[๒๕๐] ส่วนภิกษุผู้ตัดอกุศลจิตนี้ได้

ถอนขึ้นทำให้รากขาดแล้ว

ย่อมบรรลุสมาธิในเวลากลางวันหรือกลางคืน

๑ ดู องฺ.ปญฺจก. (แปล) ๒๒/๑๗๔/๒๙๑
๒ ขุดทรัพย์อันเป็นต้นทุน หมายถึงนำที่นาและสวนไปจำนอง หรือขายขาด เพื่อนำทรัพย์ไปซื้อสุรามาดื่ม (ขุ.ธ.อ. ๗/๑๙)
๓ อธรรม หมายถึงโทสะ (ขุ.ธ.อ. ๗/๒๐)
๔ สมาธิ ในที่นี้หมายถึงอุปจารสมาธิ และอัปปนาสมาธิ หรือมัคคสมาธิ และผลสมาธิ (ขุ.ธ.อ. ๗/๒๒)