พระไตรปิฎก

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุผู้ทรงพระไตรปิฎก ๒ รูป ดังนี้)

[๒๕๙] บุคคลไม่ชื่อว่าผู้ทรงธรรมเพียงเพราะพูดมาก

ส่วนผู้ใดได้สดับตรับฟังธรรมน้อย

แต่พิจารณาเห็นธรรมด้วยนามกาย

ทั้งไม่ประมาทธรรมนั้น

ผู้นั้นชื่อว่า ผู้ทรงธรรม





(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุผู้อยู่ป่า ๓๐ รูป ที่เห็นพระลกุณฑกภัททิยเถระรูปร่างเล็กเหมือนสามเณร ดังนี้)

[๒๖๐] บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ ๑ เพียงเพราะมีผมหงอก

ผู้ที่แก่แต่วัยเท่านั้น เรียกว่า คนแก่เปล่า

[๒๖๑] ส่วนผู้มีสัจจะ มีธรรม ๒

มีอหิงสา สัญญมะ และทมะ ๓

คายมลทินได้แล้ว เป็นปราชญ์ ชื่อว่า เถระ

๑ เถระ ในที่นี้หมายถึงผู้มีคุณธรรมที่ทำให้เป็นผู้มั่นคง คือ รู้แจ้งอริยสัจ ๔ เป็นต้น (ขุ.ธ.อ. ๗/๔๔)
๒ มีสัจจะ หมายถึงรู้แจ้งอริยสัจ ๔ ประการ มีธรรม หมายถึงบรรลุโลกุตตรธรรม ๙ ประการ (ขุ.ธ.อ. ๗/๔๓)
๓ อหิงสา หมายถึงความไม่เบียดเบียน สัญญมะ หมายถึงศีล ทมะ หมายถึงการสำรวมอินทรีย์ (ขุ.ธ.อ. ๗/๔๓)