พระไตรปิฎก

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุ ๕๐๐ รูป ดังนี้)

{๓๐} [๒๗๓] บรรดามรรค มรรคมีองค์ ๘ ประเสริฐที่สุด

บรรดาสัจจะ อริยสัจ ๔ ประเสริฐที่สุด

บรรดาธรรม วิราคธรรม ๑ ประเสริฐที่สุด

บรรดาสัตว์สองเท้า ๒ ตถาคตผู้มีจักษุ ๓ ประเสริฐที่สุด ๔

[๒๗๔] ทางเพื่อความหมดจดแห่งทัสสนะ

คือทางนี้เท่านั้น มิใช่ทางอื่น

เพราะเหตุนั้น เธอทั้งหลายจงดำเนินไปตามทางนี้แล

เพราะทางนี้เป็นทางลวงมารให้หลง

[๒๗๕] ด้วยว่า เธอทั้งหลายดำเนินไปตามทางนี้แล้ว

จักทำที่สุดแห่งทุกข์ได้

เรารู้วิธีถอนลูกศรคือกิเลสแล้ว

จึงชี้บอกทางนี้แก่เธอทั้งหลาย

[๒๗๖] เธอทั้งหลายควรทำความเพียรเองเถิด

ตถาคตเป็นเพียงผู้ชี้บอกเท่านั้น

ผู้บำเพ็ญภาวนา ดำเนินตามทางนี้แล้ว เพ่งพินิจอยู่

จักพ้นจากเครื่องผูกแห่งมารได้ ๕

๑ วิราคธรรม หมายถึงนิพพาน (ขุ.ธ.อ. ๗/๕๔)
๒ สัตว์สองเท้า ในที่นี้หมายถึงมนุษย์ (ขุ.ธ.อ. ๗/๕๔)
๓ จักษุ ในที่นี้หมายถึงปัญญาจักษุ (วิ.อ. ๓/๑๓/๑๗)
๔ อภิ.ก. ๓๗/๘๗๒/๔๙๖
๕ เครื่องผูกแห่งมาร หมายถึงวัฏฏะอันเป็นไปในภูมิ ๓ (กามาวจรภูมิ รูปาวจรภูมิ อรูปาวจรภูมิ) (ขุ.ธ.อ. ๗/๕๕)