พระไตรปิฎก

(นักบวชนอกพระพุทธศาสนา ท่านหนึ่ง ถามพระผู้มีพระมีพระภาค เรื่องบรรพชิต พระองค์จึงตรัสพระคาถา ดังนี้)

[๓๘๘] ผู้ที่ลอยบาปได้ เราเรียกว่า พราหมณ์

เพราะประพฤติสงบ ๑ เราเรียกว่า สมณะ

ฉะนั้น ผู้ที่กำจัดมลทิน ๒ ของตนให้หมดไปได้

เราจึงเรียกว่า บรรพชิต





(พระผู้มีพระภาคทรงปรารภพระสารีบุตรซึ่งถูกพราหมณ์ทำร้าย จึงตรัสพระคาถา นี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

[๓๘๙] พราหมณ์ไม่พึงทำร้ายพราหมณ์

ไม่พึงจองเวรพราหมณ์ผู้ทำร้ายนั้น

น่าตำหนิพราหมณ์ผู้ทำร้ายพราหมณ์

พราหมณ์ที่จองเวรตอบนั้น น่าตำหนิยิ่งกว่า

[๓๙๐] ข้อที่พราหมณ์ห้ามใจจากอารมณ์อันเป็นที่รัก ๓ ทั้งหลายได้

เป็นความประเสริฐไม่น้อยเลย

ใจที่มีความเบียดเบียน กลับจากวัตถุใด ๆ

ความทุกข์ก็ย่อมสงบระงับจากวัตถุนั้น ๆ

๑ ประพฤติสงบ หมายถึงประพฤติปฏิบัติให้อกุศลธรรมทั้งหมดสงบ (ขุ.ธ.อ. ๘/๙๗)
๒ มลทิน หมายถึงกิเลสมีราคะ เป็นต้น (ขุ.ธ.อ. ๘/๙๗)
๓ อารมณ์อันเป็นที่รัก หมายถึงการเกิดขึ้นแห่งความโกรธของผู้มักโกรธ (ขุ.ธ.อ. ๘/๙๙)