พระไตรปิฎก

(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุประมาณ ๕๐๐ รูป ดังนี้)

[๓๙๘] ผู้ตัดชะเนาะ เชือกหนัง และเงื่อน ๑

พร้อมทั้งสายรัดได้ ถอดลิ่มสลัก ๒ เป็นผู้ตรัสรู้แล้ว

เราเรียกว่า พราหมณ์





(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

[๓๙๙] ผู้ไม่ประทุษร้าย อดกลั้นคำด่า

การฆ่า และการจองจำได้

มีขันติเป็นพลัง มีขันติเป็นกำลังพล

เราเรียกว่า พราหมณ์





(พระผู้มีพระภาคตรัสพระคาถานี้แก่ภิกษุทั้งหลาย ดังนี้)

[๔๐๐] ผู้ไม่มักโกรธ มีศีล มีวัตร

ไม่มีตัณหาเครื่องฟูขึ้น ฝึกตนได้แล้ว

มีสรีระเป็นร่างกายสุดท้าย

เราเรียกว่า พราหมณ์

๑ ชะเนาะ หมายถึงความโกรธ เชือกหนัง หมายถึงตัณหา เงื่อน หมายถึงทิฏฐิ ๖๒ (ขุ.ธ.อ. ๘/๑๑๐)
๒ สายรัด หมายถึงอนุสัยกิเลส ลิ่มสลัก หมายถึงอวิชชา (ขุ.ธ.อ. ๘/๑๑๐)