Tipitaka>

พระไตรปิฏก

ฉบับมหาจุฬาราชวิทยาลัย เล่มที่ 25 หน้าที่ 757

<< | หน้าที่ 757 | >>
๖. อุปสีวมาณวกปัญหา


ว่าด้วยปัญหาของอุปสีวมาณพ


{๔๓๐} [๑๐๗๖] (อุปสีวมาณพทูลถามดังนี้)

ข้าแต่พระองค์ผู้สักกะ ข้าพระองค์ผู้เดียว

ไม่ได้อาศัย(ใคร ๆ หรือสิ่งใด ๆ)

จึงไม่สามารถข้ามห้วงกิเลสอันยิ่งใหญ่ ได้

ข้าแต่พระองค์ผู้มีสมันตจักขุ

ขอพระองค์โปรดตรัสบอกอารมณ์

ที่ข้าพระองค์ได้อาศัยแล้ว พึงข้ามห้วงกิเลสนี้ได้

[๑๐๗๗] พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า อุปสีวะ)

เธอจงมีสติ เพ่งพิจารณาอากิญจัญญายตนสมาบัติ

ยึดเอาเป็นอารมณ์ว่า ‘ไม่มีอะไร’ ดังนี้แล้วก็จะข้ามห้วงกิเลสได้

เธอจงละกามทั้งหลาย เป็นผู้งดเว้นจากความสงสัยทั้งหลาย

พิจารณาดูความสิ้นตัณหาทั้งคืนทั้งวัน

[๑๐๗๘] (อุปสีวมาณพทูลถามดังนี้)

บุคคลใดเป็นผู้ปราศจากราคะในกามทั้งปวง

ละสมาบัติอื่น อาศัยอากิญจัญญายตนสมาบัติ

น้อมใจไปในสัญญาวิโมกข์ชั้นสูง

๑ ดูเทียบ ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๙๔-๑๐๑/๒๐-๒๒
๒ ห้วงกิเลสอันยิ่งใหญ่ หมายถึงโอฆะ ๔ คือ กาม ภพ ทิฏฐิ และอวิชชา (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๓๘/๑๗๗)
๓ ละสมาบัติอื่น ในที่นี้หมายถึงละสมาบัติ ๖ เบื้องต่ำ (รูปฌาน ๔ อรูปฌาน ๒) (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๔๐/๑๘๔, ขุ.สุ.อ. ๒/๑๐๗๘/๔๔๒)
๔ สัญญาวิโมกข์ หมายถึงสัญญาสมาบัติ คุณธรรมชั้นสูงที่บุคคลบรรลุ มี ๗ ประการ ได้แก่ รูปฌาน ๔ อรูปฌาน ๓ (ยกเว้นเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติ) (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๔๐/๑๘๔, ขุ.สุ.อ. ๒/๑๐๗๘/๔๔๒)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka