พระไตรปิฏก

(พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลพ่อค้าเมื่อจะทดลองลูกม้าสินธพ จึงกล่าวว่า)

{๓๖๑} [๑๐] หญ้าอันเป็นเดน ข้าวตัง

และรำข้าวเจ้าเคยกินมาแล้ว

นั่นเป็นอาหารของเจ้า

เพราะเหตุใดบัดนี้เจ้าจึงไม่กิน

(ลูกม้าสินธพได้กล่าวว่า)

{๓๖๒} [๑๑] มหาพราหมณ์ สถานที่ใดประชาชนไม่รู้จัก

สัตว์เลี้ยงโดยชาติ โดยวินัย ๑

สถานที่นั้นมีข้าวตังและรำข้าวอยู่เป็นจำนวนมาก

{๓๖๓} [๑๒] ส่วนท่านรู้จักข้าพเจ้าดีว่า ม้านี้เป็นม้าชั้นยอดชนิดใด

ข้าพเจ้ารู้อยู่ เพราะอาศัยท่านผู้รู้ จึงไม่กินรำข้าวของท่าน







(พระศาสดาครั้นทรงนำเรื่องในอดีตมาแล้ว จึงได้ตรัสว่า)

{๓๖๔} [๑๓] นกแขกเต้าตัวนั้นรู้ประมาณในการกินอาหารเพียงใด

จะมีอายุยืนและเลี้ยงดูมารดาบิดาได้นานเพียงนั้น

{๓๖๕} [๑๔] แต่เมื่อกลืนกินอาหารมากเกินไป

มันจึงจมลงแล้วในสมุทรนั้น

เพราะว่ามันไม่รู้จักประมาณ

๑ วินัย ในที่นี้หมายถึงความประพฤติ (ขุ.ชา.อ. ๔/๑๑/๒๑)