พระไตรปิฏก

{๖๒๔} [๑๒๓] เพราะฉะนั้น บัณฑิตควรรักษาวาจาไว้

ทั้งในเวลาที่ควรพูดและไม่ควรพูด

ไม่ควรพูดให้เกินเวลาแม้ในบุคคลผู้เสมอกับตน

{๖๒๕} [๑๒๔] ส่วนผู้ใดมีความคิดเป็นเบื้องหน้า มีปัญญาเครื่องพิจารณา

เห็นประจักษ์ พูดพอเหมาะกับกาลเวลา

ผู้นั้นย่อมจับศัตรูทั้งหมดไว้ได้ดุจนกครุฑจับนาคได้







(อำมาตย์ผู้พิพากษาโพธิสัตว์ กราบทูลพระราชาว่า)

{๖๒๖} [๑๒๕] ข้าแต่มหาราช คนบางคนทำร้ายตนเอง

กลับพูดว่า ถูกทำร้าย

ตนเองชนะ กลับพูดว่า ตนแพ้

ดังนั้น ไม่ควรเชื่อคนที่เป็นโจทก์ฝ่ายเดียว

{๖๒๗} [๑๒๖] เพราะฉะนั้น บุคคลผู้เป็นชาติบัณฑิตควรฟังฝ่ายจำเลยบ้าง

เมื่อฟังคำของทั้ง ๒ ฝ่ายแล้วควรตัดสินโดยธรรม

{๖๒๘} [๑๒๗] คฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเกียจคร้านไม่ดี

บรรพชิตไม่สำรวมไม่ดี

พระราชาไม่ทรงใคร่ครวญก่อนแล้วทำไม่ดี

การที่บัณฑิตโกรธไม่ดี

{๖๒๙} [๑๒๘] ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นเจ้าแห่งทิศ

กษัตริย์ทรงใคร่ครวญก่อนแล้วจึงควรทำ

ไม่ทรงใคร่ครวญก่อนแล้วไม่ควรตัดสิน

ยศและเกียรติย่อมเจริญแด่พระราชาผู้ทรงใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำ