พระไตรปิฏก

(พวกผู้ใหญ่มีกษัตริย์มหาศาลเป็นต้นตลอดจนอำมาตย์ราชเสวกได้กราบทูลว่า)

{๑๖๙๘} [๑๐๖] โทษน้อยใหญ่ของผู้อื่นทั้งหมดที่ยังมิได้เห็น

มิได้พิจารณาด้วยตนเอง ผู้ใหญ่ไม่ควรลงทัณฑ์

{๑๖๙๙} [๑๐๗] ส่วนผู้ใดเป็นกษัตริย์ยังมิได้ทรงพิจารณาแล้วทรงลงอาชญา

ผู้นั้นชื่อว่ากลืนโภชนาหารพร้อมทั้งหนาม

เหมือนคนตาบอดแต่กำเนิด กลืนกินอาหารที่มีแมลงวัน

{๑๗๐๐} [๑๐๘] พระราชาพระองค์ใดลงอาชญาบุคคลผู้ไม่ควรจะลงอาชญา

ไม่ลงอาชญาบุคคลผู้ควรลงอาชญา

พระราชาพระองค์นั้นไม่รู้สิ่งสมควรหรือไม่สมควร

เหมือนคนตาบอดเดินทางที่ขรุขระ

{๑๗๐๑} [๑๐๙] อนึ่ง ฐานะน้อยใหญ่ทั้งหมดเหล่านี้

พระราชาพระองค์ใดเห็นชัดเจนดีแล้วสั่งการลงไป

พระราชาพระองค์นั้นสมควรจะปกครองราชสมบัติได้

{๑๗๐๒} [๑๑๐] พระราชาผู้อ่อนโยนอย่างเดียวหรือผู้แข็งกร้าวอย่างเดียว

ไม่สามารถจะดำรงตนอยู่ในฐานะอันยิ่งใหญ่ได้

เพราะเหตุนั้น พึงประพฤติทั้ง ๒ ประการ

{๑๗๐๓} [๑๑๑] พระราชาผู้อ่อนโยนก็อาจจะถูกดูหมิ่น

ผู้แข็งกร้าวก็อาจจะมีศัตรู

ครั้นทราบเหตุทั้ง ๒ อย่างนี้แล้ว

พึงประพฤติพอสมควรเป็นกลาง ๆ ไว้

{๑๗๐๔} [๑๑๒] คนมีความกำหนัดพึงพูดมาก ถึงคนมีความโกรธก็พูดมาก

ขอเดชะมหาราช พระองค์ไม่ควรให้ปลงพระชนม์พระราชโอรส

เพราะเหตุแห่งหญิงเลย