พระไตรปิฏก

[๑๒๑] ควรรีบทำความเพียรเสียแต่ในวันนี้

ใครเล่าจะพึงรู้ได้ว่า ความตายจะมีในวันพรุ่งนี้

เพราะความผ่อนผันกับมัจจุราชที่มีเสนาหมู่ใหญ่นั้น

ไม่มีแก่เราทั้งหลายเลย

[๑๒๒] พวกโจรย่อมปรารถนาทรัพย์

มหาบพิตร อาตมภาพเป็นผู้หลุดพ้นแล้วจากเครื่องผูก

เชิญมหาบพิตรเสด็จกลับไปเถิด

อาตมภาพไม่มีความต้องการด้วยราชสมบัติ ขอถวายพระพร







(เทพธิดากล่าวว่า)

{๔๔๒} [๑๒๓] ใครกันนี่ ทั้ง ๆ ที่มองไม่เห็นฝั่ง

ก็ยังเพียรพยายาม(ว่าย)อยู่ในท่ามกลางสมุทร

ท่านรู้อำนาจประโยชน์อะไร

จึงพยายามเต็มที่อยู่อย่างนี้

(พระโพธิสัตว์ตอบว่า)

{๔๔๓} [๑๒๔] เทพธิดา เราพิเคราะห์เห็นธรรมเนียมของโลก

และอานิสงส์ของความพยายาม

เพราะฉะนั้น ทั้ง ๆ ที่มองไม่เห็นฝั่ง

เราจึงเพียรพยายาม(ว่าย)อยู่ในท่ามกลางสมุทร

๑ มหาชนกชาดก เป็นเรื่องที่พระพุทธเจ้าเมื่อเสด็จประทับอยู่ ณ พระเชตวัน ทรงปรารภการเสด็จออก บรรพชาครั้งใหญ่ (ในอดีต) จึงได้ตรัสเรื่องพระมหาชนกนี้โดยทรงยกคาถาแรกของเรื่องที่นางเทพธิดา กล่าวกับพระมหาชนกที่กำลังว่ายน้ำข้ามทะเลอยู่ว่า “ใครกันนี่ ทั้ง ๆ ที่มองไม่เห็นฝั่งก็ยังพยายาม (ว่าย)อยู่ในท่ามกลางสมุทร ” เป็นต้น (ขุ.ชา.อ. ๙/๔๙)