พระไตรปิฏก

{๙๗๑} ภัย ๔ เป็นไฉน

ภัย ๔ คือ

๑. ชาติภัย (ภัยที่เกิดเพราะอาศัยชาติ)

๒. ชราภัย (ภัยที่เกิดเพราะอาศัยชรา)

๓. พยาธิภัย (ภัยที่เกิดเพราะอาศัยพยาธิ)

๔. มรณภัย (ภัยที่เกิดเพราะอาศัยความตาย)

เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔ (๑๓)

{๙๗๒} ภัย ๔ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน

ภัย ๔ คือ

๑. ราชภัย (ภัยเกิดแต่พระราชา)

๒. โจรภัย (ภัยเกิดแต่โจร)

๓. อัคคิภัย (ภัยเกิดแต่ไฟ)

๔. อุทกภัย (ภัยเกิดแต่น้ำท่วม)

เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔ (๑๔)

{๙๗๓} ภัย ๔ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน

ภัย ๔ คือ

๑. อูมิภัย (ภัยเกิดแต่คลื่น)

๒. กุมภีลภัย (ภัยเกิดแต่จระเข้)

๓. อาวัฏฏภัย (ภัยเกิดแต่น้ำวน)

๔. สุสุกาภัย (ภัยเกิดแต่ปลาร้าย)

เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔ (๑๕)

{๙๗๔} ภัย ๔ อีกนัยหนึ่ง เป็นไฉน

ภัย ๔ คือ

๑. อัตตานุวาทภัย (ภัยเกิดจากการติเตียนตนเอง)

๒. ปรานุวาทภัย (ภัยเกิดจากการถูกผู้อื่นติเตียน)

๓. ทัณฑภัย (ภัยเกิดจากการถูกลงอาชญา)

๔. ทุคคติภัย (ภัยเกิดจากทุคติ)

เหล่านี้เรียกว่า ภัย ๔ (๑๖)