“ท่านเป็นผู้ไม่มีตัณหา ไม่มีความถือมั่น

ไม่มีกิจที่ต้องทำ กิเลสวัฏท่านตัดแล้ว ไม่มีที่จะต้องตัดอีก

ห้วงน้ำและบ่วง ๑ ท่านถอนได้แล้ว”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น ท่านจึงไม่ควรยอมรับว่า “กิเลสวัฏที่พระอรหันต์ตัดแล้ว ยังมี บางอย่างที่ยังจะต้องตัดอีก”

[๒๖๖] สก. พระอรหันต์เสื่อมจากอรหัตตผลได้ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. กิจ ๒ ที่ทำแล้วต้องสั่งสมอีกใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น

สก. กิจที่ทำแล้วต้องสั่งสมอีกใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“ภิกษุผู้มีจิตสงบระงับหลุดพ้นโดยชอบ

ย่อมไม่มีการสั่งสมกิจที่ทำแล้ว ทั้งไม่มีกิจที่จะต้องทำอีก

ภูเขาหินแท่งทึบย่อมไม่สะเทือนเพราะลม ฉันใด

รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ทั้งมวล

ทั้งที่เป็นอิฏฐารมณ์ และอนิฏฐารมณ์

ย่อมทำจิตของผู้คงที่ให้หวั่นไหวไม่ได้ ฉันนั้น

๑ ห้วงน้ำและบ่วง คำว่า ห้วงน้ำ ในที่นี้หมายถึงห้วงน้ำคือกิเลส (กิเลโสโฆ) และคำว่า บ่วง หมายถึงบ่วงแห่งกิเลส (กิเลสปาโส) (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๖๕/๑๖๕)
๒ กิจ ในที่นี้หมายถึงภาวนา (อภิ.ปญฺจ.อ. ๒๖๖/๑๖๕)