พระไตรปิฏก

๑. รูปธาตุ (ธาตุคือรูปภพ)

๒. อรูปธาตุ (ธาตุคืออรูปภพ)

๓. นิโรธธาตุ (ธาตุคือนิโรธ)





๑. หีนธาตุ (ธาตุอย่างหยาบ)

๒. มัชฌิมธาตุ (ธาตุอย่างกลาง)

๓. ปณีตธาตุ (ธาตุอย่างประณีต)





๑. กามตัณหา๒ (ความทะยานอยากในกาม)

๒. ภวตัณหา๓ (ความทะยานอยากในภพ)

๓. วิภวตัณหา๔ (ความทะยานอยากในวิภพ)

๑ ดูเทียบ องฺ.ติก. (แปล) ๒๐/๗๗/๓๐๐-๓๐๑
๒ กามตัณหา หมายถึงราคะที่มีกามคุณ ๕ เป็นอารมณ์ (ที.ปา.อ. ๓๐๕/๑๘๒, ที.ปา.ฏีกา ๓๐๕/๒๓๕)
๓ ภวตัณหา หมายถึงราคะในรูปภพและอรูปภพ ราคะอันสหรคตด้วยสัสสตทิฏฐิ หรือความปรารถนาภพ (ที.ปา.อ. ๓๐๕/๑๘๒)
๔ วิภวตัณหา หมายถึงราคะที่สหรคตด้วยอุจเฉททิฏฐิ (ที.ปา.อ. ๓๐๕/๑๘๒)