พระไตรปิฎก

{๕๓} พระผู้มีพระภาคตรัสคาถานี้ว่า

บุคคลใดถือตัวว่าเราเสมอเขา

เราเลิศกว่าเขา หรือเราด้อยกว่าเขา

บุคคลนั้นก็พึงทะเลาะกับเขา เพราะความถือตัวนั้น

บุคคลผู้ไม่หวั่นไหวในความถือตัวทั้ง ๓ นั้น

ย่อมไม่มีความถือตัวว่าเราเสมอเขา

เราเลิศกว่าเขา หรือเราด้อยกว่าเขา

ยักข์ ถ้าท่านรู้ชัดก็จงบอกมาเถิด

เทวดานั้นกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์ไม่รู้ทั่วถึงเนื้อความ แห่งพระดำรัสที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้อย่างย่อนี้โดยพิสดารได้ ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคได้โปรดตรัสให้ข้าพระองค์รู้ทั่วถึงเนื้อความแห่งพระดำรัสที่พระองค์ ตรัสไว้อย่างย่อนี้โดยพิสดารเถิด”

{๕๔} พระผู้มีพระภาคตรัสคาถานี้ว่า

บุคคลละบัญญัติได้แล้ว ไม่เข้าถึงวิมาน ๑

ตัดตัณหาในนามรูปนี้ได้แล้ว

เทวดาและมนุษย์ในโลกนี้ หรือในโลกอื่น

ในสวรรค์ หรือในสถานที่อยู่อาศัยของสัตว์ทุกจำพวก ๒

ถึงจะเที่ยวค้นหาก็ไม่พบบุคคลนั้น

ผู้ตัดกิเลสเครื่องผูกได้แล้ว ไร้ทุกข์หมดความกระหาย

๑ วิมานมี ๒ ความหมาย คือ (๑) มานะ (๒) ครรภ์มารดา (สํ.ส.อ. ๑/๒๐/๔๖)
๒ สถานที่อยู่อาศัยของสัตว์ทุกจำพวก หมายถึงภพ ๓ กำเนิด ๔ คติ ๕ วิญญาณฐิติ ๗ และสัตตาวาส ๙ (สํ.ส.อ. ๑/๒๐/๔๖)