{๒๒๙} [๘๖] เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี

ครั้นเมื่อราตรีผ่านไป ทามลิเทพบุตรมีวรรณะงดงามยิ่งนัก เปล่งรัศมีให้ สว่างทั่วพระเชตวัน เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วยืนอยู่ ณ ที่สมควร

{๒๓๐} ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักของพระผู้มีพระภาคว่า

พราหมณ์ผู้ไม่เกียจคร้านพึงทำความเพียรนี้

เพราะละกามทั้งหลายได้ (และ) เพราะความเพียรนั้น

เขาจึงไม่หวังภพ

{๒๓๑} พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ทามลิเทพบุตร กิจไม่มีแก่พราหมณ์ ๑

เพราะพราหมณ์ทำกิจเสร็จแล้ว

ตราบใดบุคคลยังไม่ได้ท่าจอดในแม่น้ำทั้งหลาย

ตราบนั้นเขายังต้องเพียรด้วยตัวเองทุกอย่าง

แต่เมื่อได้ท่าจอดแล้ว ยืนอยู่บนบก

เขาเป็นผู้ถึงฝั่งแล้วจึงไม่ต้องเพียรอีก

ทามลิเทพบุตร นี้เป็นข้ออุปมาสำหรับพราหมณ์

ผู้สิ้นอาสวะแล้ว ผู้มีปัญญาเครื่องบริหาร ผู้มีฌาน

เพราะเขาถึงที่สุดแห่งชาติและมรณะ

เป็นผู้ถึงฝั่งแล้วจึงไม่ต้องเพียร



๑ พราหมณ์ ในที่นี้หมายถึงพระขีณาสพ (สํ.ส.อ. ๑/๘๖/๑๐๐)