พระไตรปิฎก

{๑๑๙๓} จิตที่ย่อหย่อนนัก เป็นอย่างไร

คือ จิตที่สหรคตด้วยความเกียจคร้าน สัมปยุตด้วยความเกียจคร้าน

นี้เรียกว่า จิตที่ย่อหย่อนนัก

{๑๑๙๔} จิตที่ต้องประคับประคองเกินไป เป็นอย่างไร

คือ จิตที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ

นี้เรียกว่า จิตที่ต้องประคับประคองเกินไป

{๑๑๙๕} จิตที่หดหู่ในภายใน เป็นอย่างไร

คือ จิตที่สหรคตด้วยถีนมิทธะ สัมปยุตด้วยถีนมิทธะ

นี้เรียกว่า จิตที่หดหู่ในภายใน

{๑๑๙๖} จิตที่ซ่านไปในภายนอก เป็นอย่างไร

คือ จิตที่ซ่านไป ฟุ้งไป ปรารภกามคุณ ๕ ประการในภายนอก

นี้เรียกว่า จิตที่ซ่านไปในภายนอก ฯลฯ

{๑๑๙๗} ภิกษุชื่อว่ามีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างนี้แล

{๑๑๙๘} วิมังสาที่ย่อหย่อนนัก เป็นอย่างไร

คือ วิมังสาที่สหรคตด้วยความเกียจคร้าน สัมปยุตด้วยความเกียจคร้าน

นี้เรียกว่า วิมังสาที่ย่อหย่อนนัก

{๑๑๙๙} วิมังสาที่ต้องประคับประคองเกินไป เป็นอย่างไร

คือ วิมังสาที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ

นี้เรียกว่า วิมังสาที่ต้องประคับประคองเกินไป

{๑๒๐๐} วิมังสาที่หดหู่ในภายใน เป็นอย่างไร

คือ วิมังสาที่สหรคตด้วยถีนมิทธะ สัมปยุตด้วยถีนมิทธะ

นี้เรียกว่า วิมังสาที่หดหู่ในภายใน

{๑๒๐๑} วิมังสาที่ซ่านไปในภายนอก เป็นอย่างไร

คือ วิมังสาที่ซ่านไป ฟุ้งไป ปรารภกามคุณ ๕ ประการ ในภายนอก

นี้เรียกว่า วิมังสาที่ซ่านไปในภายนอก ฯลฯ

{๑๒๐๒} ภิกษุชื่อว่ามีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างนี้แล