ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)
ชื่อว่า อุชุปฏิปนฺโน เพราะเป็นผู้ปฏิบัติตามปฏิปทาอันเป็นสายกลาง โดยหลีกเลี่ยงปฏิปทาอันเป็นสายริมทั้ง ๒ เสีย และเพราะเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประหารเสียซึ่งโทษคือความคด ความโกง ความโค้ง ของกาย วาจา ใจ
ชื่อว่า ญายปฏิปนฺโน เพราะเป็นผู้ปฏิบัติเพื่อประสงค์ญายะที่ท่านเรียกว่า นิพพาน
ชื่อว่า สามีจิปฏิปนฺโน เพราะเป็นผู้ปฏิบัติโดยประการที่ปฏิบัติแล้วเป็นผู้สมควรแก่สามีจิกรรม
[๑๕๖] บทว่า ยทิทํ แยกเป็น ยานิ อิมานิ แปลว่า เหล่านี้ใด บทว่า อุฏฺตรึ ปุริสยุคานิ ความว่า โดยจัดเป็นคู่ คือพระอริยบุคคลผู้ดำรงอยู่ในปฐมมรรค พระอริยบุคคลผู้ดำรงอยู่ในปฐมผล เป็นต้น นี้จัดเป็นคู่หนึ่ง โดยนัยนี้จึงเป็นคู่แห่งบุรุษ ๔ ด้วยประการฉะนี้
บทว่า อฎฺฐ ปุริสปุคฺคลา ความว่า โดยจัดเป็นบุรุษบุคคล คือพระอริยบุคคลผู้ดำรงอยู่ในปฐมมรรค จัดเป็นบุคคล ๑ พระอริยบุคคลผู้ดำรงอยู่ในปฐมผล จัดเป็นบุคคล ๑ โดยนัยนี้ จึงเป็นบุรุษบุคคล ๘ พอดี แหละในอธิการนี้ บทว่า ปุริโส ก็ดี บทว่า ปุคฺคโล ก็ดีมีความหมายอย่างเดียวกัน แต่บทว่า ปุริสปุคฺคลา นี้ ตรัสไว้ด้วยอำนาจแห่งเวไนยสัตว์
บทว่า เอส ภควโต สาวกสํโฆ ความว่า โดยเป็นคู่ คือ คู่แห่งบุรุษ ๔ โดยแยกกัน คือ บุรุษบุคคล ๘ เหล่านี้ใด นี้คือพระสงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาค
ในบทว่า อาหุเนยฺโย เป็นต้น มีอรรถาธิบายดังต่อไปนี้ :- วัตถุใดอันบุคคลพึงนำมาบูชา วัตถุนั้นชื่อว่า อาหุน อธิบายว่า ได้แก่วัตถุอันบุคคลพึงนำมาแม้แต่ไกลแล้วถวายไว้ในท่านผู้มีศีลทั้งหลาย คำว่าอาหุนนั้นเป็นชื่อของปัจจัย ๔ พระสงฆ์สาวกเป็นผู้ควรเพื่อจะรับซึ่งของอันบุคคลนำมาบูชานั้น เพราะทำของนั้นให้มีผลมาก ด้วยเหตุนั้นจึงชื่อว่า อาหุเนยฺโย ผู้ควรรับของที่บุคคลนำมาบูชา