Visuddhimagga

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

The Path of Purification

3 หมวด ศีล สมาธิ ปัญญา พระพุทธโฆสะ

กำเนิดคัมภีร์วิสุทธิมรรค

คัมภีร์วิสุทธิมรรคเป็นคัมภีร์สำคัญของพระพุทธศาสนานิกายเถรวาท เป็นผลงานการเรียบเรียงของพระพุทธโฆสะ ชาวอินเดีย ประมาณพุทธศตวรรษที่ 10 ถือเป็นคัมภีร์ที่ประมวลสาระจากพระไตรปิฎก โดยจัดเนื้อหาเป็นหมวดศีล สมาธิ และปัญญา เพื่อเป็นแนวทางการปฏิบัติทั้งสมถภาวนาและวิปัสสนาภาวนา

ในปัจจุบันคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้รับการยอมรับและยกย่องจากนักวิชาการด้านพระพุทธศาสนาในหลายประเทศ รวมถึงได้รับการบรรจุในหลักสูตรการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย ระดับชั้นเปรียญธรรม 8 ประโยค

โครงสร้างเนื้อหาหลักของวิสุทธิมรรค

1

เนื้อหาหมวดศีล

Sila · วางฐานความประพฤติ

แบ่งออกเป็น 2 หมวดใหญ่ คือ สีลนิเทศ และธุตังคนิเทศ โดยสีลนิเทศแสดงเรื่องศีล ปาติโมกข์สังวรศีล อินทรียสังวรศีล อาชีวปริสุทธิศีล ปาริสุทธิศีล รวมถึงอานิสงส์ของศีล ส่วนธุตังคนิเทศแสดงธุดงค์ 13 ประการ ซึ่งเป็นข้อวัตรที่เคร่งครัดขึ้นสำหรับผู้มุ่งขัดเกลากิเลส

ปาติโมกข์สังวรศีล อินทรียสังวรศีล อาชีวปริสุทธิศีล ปาริสุทธิศีล ธุดงค์ 13
2

เนื้อหาหมวดสมาธิ

Samadhi · แนวทางเจริญสมถะ

แสดงแนวทางการเจริญสมถกรรมฐาน 40 ประเภท ได้แก่ กสิณ 10 อสุภกรรมฐาน 10 อนุสสติ 10 พรหมวิหาร 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา 1 อรูป 4 รวมถึงการเจริญอิทธิวิธีและอภิญญา

สมถกรรมฐาน 40 กสิณ 10 อสุภกรรมฐาน 10 อนุสสติ 10 พรหมวิหาร 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา อรูป 4
3

เนื้อหาหมวดปัญญา

Panna · แนวทางเจริญวิปัสสนา

แสดงแนวทางการเจริญวิปัสสนา รวมถึงญาณทัสสนะที่ได้จากการเจริญวิปัสสนา โดยแจกแจงเนื้อหาออกเป็นหมวด ขันธ์ 5 อายตนะ 12 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท ปัจจัย 24 และวิปัสสนาญาณ 16

ขันธ์ 5 อายตนะ 12 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท ปัจจัย 24 วิปัสสนาญาณ 16

พระอภิธรรม 7 คัมภีร์ และคัมภีร์ประกอบ

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka