visuddhimagga>

คัมภีร์วิสุทธิมรรค

ฉบับ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสโภ)

<< | หน้าที่ 383 | >>

อนึ่ง โดยเหตุที่พระสงฆ์ของบุคคลจำพวกที่ถือพระบาลีว่า ปาหวเนยฺโย ย่อมควรซึ่งการกระทำก่อน ฉะนั้น ทานวัตถุอันบุคคลพึงนำมาบูชาในพระสงฆ์นี้ก่อนกว่าเขาทั้งหมด เพราะฉะนั้น พระสงฆ์นี้จึงชื่อว่า ปาหวเนยฺโย ผู้เป็นที่อันบุคคลควรนำบูชาก่อน

อีกอย่างหนึ่ง พระสงฆ์ย่อมควรซึ่งการบูชาโดยประการทั้งปวง เพราะฉะนั้น จึงชื่อว่า ปาหวเนยฺโย แปลว่า ผู้ควรซึ่งการบูชาโดยประการทั้งปวง

ศัพท์ว่า ปาหวนีย นั้นนั้น ณ ที่นี้ท่านกล่าวว่า ปาหุเนยฺโย โดยอรรถาธิบายก็เหมือนกันนั่น

๗. อธิบายบท ทกฺขิเณยฺโย

ก็แหละ ทานที่บุคคลให้เพราะเชื่อปรโลก เรียกว่า ทกฺขิณา พระสงฆ์ย่อมควรซึ่งทกฺขิณานั้น ฉะนั้นจึงชื่อว่า ทกฺขิเณยฺโย ผู้ควรซึ่งทกฺขิณา อีกอย่างหนึ่ง พระสงฆ์เป็นผู้เกื้อกูลแก่ทกฺขิณา โดยที่ทำทกฺขิณาให้บริสุทธิ์ด้วยการกระทำให้มีผลมาก ฉะนั้นจึงชื่อว่า ทกฺขิเณยฺโย ผู้เกื้อกูลแก่ทกฺขิณา

๘. อธิบายบท อญฺชลิกรณีโย

พระสงฆ์ย่อมควรซึ่งอัญชลีกรรม ที่ชาวโลกทั้งมวลพากันยกหัตถ์ทั้ง ๒ ตั้งไว้เหนือเศียรกระทำอยู่ ฉะนั้นจึงชื่อว่า อญฺชลิกรณีโย ผู้ควรซึ่งอันกระทำอัญชลีกรรม

๙. อธิบายบท อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺส

คำว่า พระสงฆ์เป็นนาบุญชั้นยอดเยี่ยมของชาวโลก ความว่า พระสงฆ์เป็นสถานที่ปลูกบุญของชาวโลกทั้งมวล อย่างไม่มีอะไรเหมือน เหมือนอย่างว่า สถานที่เพาะปลูกข้าวสาลี สถานที่เพาะปลูกข้าวเหนียวของพระราชาหรือของอำมาตย์ชาวโลก เรียกว่านาข้าวสาลีของพระราชา นาข้าวเหนียวของพระราชา ฉันใด พระสงฆ์ก็เป็นสถานที่ปลูกบุญทั้งหลายของชาวโลกทั้งมวล ฉันนั้น เพราะว่าได้อาศัยพระสงฆ์แล้ว บุญทั้งหลายอันเป็นไปเพื่อประโยชน์สุขอย่างนานาประการของชาวโลก ย่อมเจริญงอกงาม เพราะเหตุนั้น พระสงฆ์จึงเป็นนาบุญชั้นยอดเยี่ยมของชาวโลก ฉะนี้แล

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka