ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
ข้อความนั้นไม่งาม เพราะในคัมภีร์ใด ๆ ไม่พบกรณสาธนะในนิพพานเหมือนที่พบในมรรค และนิพพานก็ไม่ใช่ปัจจัยร่วมกระทำของกัตตาคือราคะเป็นต้นในการทำกิริยาดับสูญ
[คัมภีร์นี้เห็นว่า นิพพาน เป็นอธิกรณสาธนะ มีความหมายว่า “สภาวะดับความเร่าร้อน” หรือ “สภาวะดับสิ้นของพระอริยบุคคล” ส่วนคัมภีร์วิภาวินีเห็นว่าเป็นกรณสาธนะ อันมีความหมายว่า “สภาวะทำให้กิเลสดับไป” แต่คัมภีร์ปรมัตถทีปนีกล่าวว่า บทที่ลงตติยาวิภัตติซึ่งแปลว่า “ด้วย” อันแสดงกรณสาธนะในบทกิริยา ปรากฏในฐานะที่กล่าวถึงมรรคว่า อฏฺฐา อิมาย ปฏิปทาย ชรามรณมหา ปริมุจฺจิสฺสามิ๔๐ (เราจักพ้นจากความแก่และความตายด้วยปฏิปทานี้) ส่วนในฐานะที่กล่าวถึงนิพพาน ปรากฏบทที่ลงสัตตมีวิภัตติซึ่งแปลว่า “ใน” อันแสดงอธิกรณสาธนะในบทกิริยา เหมือนพระบาลีว่า ยตฺถ นามญฺจ รูปญฺจ อเสสํ อุปรุชฺฌติ๔๑ (นามรูปย่อมดับสนิทไม่มีเหลือในสภาวะใด)
อนึ่ง ตามหลักภาษา บทกรณะเป็นเครื่องมือในการทำกิริยา เช่น ทาตฺเตน วีหี ลุนาติ (เกี่ยวข้าวด้วยเคียว) คำว่า ทาตฺเตน (เคียว) เป็นเครื่องมือในการเกี่ยวข้าว แต่นิพพานไม่ใช่เครื่องมือในการทำกิริยาดับไฟกิเลส ท่านผู้แต่งคัมภีร์ปรมัตถทีปนีจึงเห็นว่ารูปวิเคราะห์กรณสาธนะตามมติของคัมภีร์วิภาวินี ไม่ชอบด้วยเหตุผล]
จบการแสดงข้อความปรมัตถ์แห่งคาถาที่ ๒