ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
(จำแนกเจตสิกเป็นหมวดหมู่)
(ลักษณะการประกอบเจตสิกกับจิต)
๑. สภาวธรรม ๕๒ อย่างประกอบกับจิต เกิดและดับขณะเดียวกับจิต มีอารมณ์และที่ตั้งอย่างเดียวกับจิต ชื่อว่า เจตสิก
เจตสิก ๕๒ ดวงคืออะไร
๒. เจตสิก ๗ ดวงเหล่านี้ คือ ผัสสะ (การกระทบ) เวทนา (ความรู้สึก) สัญญา (ความจำ) เจตนา (ความตั้งใจ) เอกัคคตา (ความมีอารมณ์เดียว) ชีวิตินทรีย์ (สภาพสืบต่อชีวิต) และมนสิการ (ความใส่ใจ) ชื่อว่า สัพพจิตตสาธารณเจตสิก
[สัพพจิตตสาธารณะ คือ เจตสิกที่มีทั่วไปแก่จิตทั้งปวง เป็นสภาวธรรมที่ประกอบกับจิตทุกดวงเสมอ]
๓. เจตสิก ๖ ดวงเหล่านี้ คือ วิตก (ความตรึก) วิจาร (ความตรอง) อธิโมกข์ (ความตัดสิน) วิริยะ (ความเพียร) ปีติ (ความอิ่มใจ) และฉันทะ (ความปรารถนา) ชื่อว่า ปกิณณกเจตสิก