ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล
(การประกอบของเจตสิกในจิต)
๑๐. ต่อไปนี้ ข้าพเจ้าจะแสดงการประกอบเจตสิก เหล่านั้น ในจิตอันเป็นที่เกิดของเจตสิกแต่ละดวงตามสมควร
[สัมปโยคนัย คือ การประกอบของเจตสิกในจิต เพื่อแสดงว่าเจตสิกแต่ละดวงประกอบได้ในจิตทั้งหมดกี่ดวงและในจิตดวงใดบ้าง เช่น วิตกเจตสิกประกอบได้ในจิตทั้งหมด ๕๕ ดวง ได้แก่ กามาวจรจิต ๔๔ เป็นต้น]
๑๑. สัพพจิตตสาธารณเจตสิก ๗ ดวง ประกอบในจิตทั้งปวง ปกิณณกเจตสิก ๖ ดวง ประกอบกับจิตตามสมควร[ไม่ทุกดวง] อกุศลเจตสิก ๑๔ ดวงประกอบได้เฉพาะในอกุศลจิต โสภณเจตสิก ๒๕ ดวงประกอบได้เฉพาะกับโสภณจิต
เจตสิกประกอบในจิตอย่างไร
(การประกอบอัญญสมานเจตสิก)
๑๒. ลำดับแรก เจตสิก ๗ ดวงที่มีทั่วไปแก่จิตทั้งปวงเหล่านี้ ย่อมเกิดในจิตอันเป็นที่เกิดของเจตสิกทั้ง ๘๙ ดวง (๑.๑๓)
๑๓. แต่ในบรรดาปกิณณกเจตสิก ลำดับแรก วิตกเจตสิกเกิดในจิตได้ ๕๕ ดวง คือ ในกามาวจรจิต [๔๔] ยกเว้นทวิปัญจวิญญาณจิต และในปฐมฌานจิต ๑๑ (๒.๕๕)
๑๔. ส่วนวิจารเจตสิก เกิดในจิต ๖๖ ดวง คือ ในจิตนั้น [๕๕ ดวงตามที่วิตกเจตสิกเกิดได้] และในทุติยฌาน ๑๑ ดวง (๓.๖๖)
๑๕. ส่วนอธิโมกขเจตสิก เกิดในจิตซึ่งเว้นทวิปัญจวิญญาณจิต และจิตที่ประกอบกับวิจิกิจฉาเจตสิก (๔.๘๗)