Abhidhammattha-Sangaha>

คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 22 | >>

วิตกประกอบในจิต ๕๕ ดวง คือ อกุศลจิต ๑๒ อเหตุกจิต ๘ เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐ กามาวจรโสภณจิต ๒๔ ปฐมฌานจิต ๑๑

วิจารประกอบในจิต ๖๖ ดวง คือ อกุศลจิต ๑๒ อเหตุกจิต ๘ เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐ กามาวจรโสภณจิต ๒๔ ปฐมฌานจิต ๑๑ ทุติยฌานจิต ๑๑

อธิโมกข์ประกอบในจิต ๗๘ ดวง คือ อกุศลจิต ๑๑ เว้นวิจิกิจฉา ๑ อเหตุกจิต ๘ เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐ กามาวจรโสภณจิต ๒๔ มหัคคตจิต ๒๗ โลกุตตรจิต ๘

วิริยะประกอบในจิต ๗๓ ดวง คือ อกุศลจิต ๑๒ มโนทวาราวัชชนจิต ๑ หสิตุปปาทจิต ๑ กามาวจรโสภณจิต ๒๔ มหัคคตจิต ๒๗ โลกุตตรจิต ๘

ปีติประกอบในจิต ๔๑ ดวง คือ โสมนัสโลภมูลจิต ๔ โสมนัสสันตีรณจิต ๑ โสมนัสหสิตุปปาทจิต ๑ โสมนัสกามาวจรโสภณจิต ๑๒ ปฐมฌานจิต ๑๑ ทุติยฌานจิต ๑๑

ฉันทะประกอบในจิต ๖๙ ดวง คือ โลภมูลจิต ๘ โทสมูลจิต ๒ กามาวจรโสภณจิต ๒๔ มหัคคตจิต ๒๗ โลกุตตรจิต ๘]

อกุศลเจตสิก สัมปโยคนัย

(การประกอบอกุศลเจตสิก)

๒๐. อนึ่ง ในบรรดาอกุศลเจตสิกทั้งหลาย เจตสิก ๔ ดวงเหล่านี้ คือ โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ และอุทธัจจะ ชื่อว่า สัพพากุศลสาธารณเจตสิก ย่อมเกิดในอกุศลจิต ๑๒ ดวงทั้งหมด (๑.๑๒)

[สัพพากุศลสาธารณเจตสิก คือ เจตสิกที่มีทั่วไปแก่อกุศลจิตทั้งหมด หมายถึงเกิดในอกุศลจิต ๑๒ ดวงทั้งหมด]

๒๑. โลภเจตสิก ย่อมเกิดในจิตที่ประกอบกับโลภะทั้ง ๘ ดวง

๒๒. ทิฏฐิเจตสิก ย่อมเกิดในจิตที่ประกอบกับทิฏฐิ ๔ ดวง

๒๓. มานเจตสิก ย่อมเกิดในจิตที่ไม่ประกอบกับทิฏฐิ ๔ ดวง (๒.๘-๔-๔)

๒๔. เจตสิก ๔ ดวงคือ โทสะ อิสสา มัจฉริยะ และกุกกุจจะ ย่อมเกิดในจิตที่ประกอบกับปฏิฆะ ๒ ดวง (๓.๒)

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka