Abhidhammattha-Sangaha>

คัมภีร์อภิธัมมัตถสังคหะ

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 59 | >>

๑๖. ในบรรดาปฏิสนธิเหล่านั้น สันตีรณจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขาฝ่ายอกุศลวิบาก เป็นปฏิสนธิจิตในขณะที่ก้าวลงสู่อบายภูมิ ถัดจากนั้นจึงเป็นภวังคจิต และเป็นจุติจิตในที่สุด [แห่งภพนั้น] แล้วดับไป ทั้งหมดนี้ชื่อว่าอบายปฏิสนธิ ที่มีอย่างเดียว

๑๗. แต่สันตีรณจิตที่ประกอบด้วยอุเบกขาฝ่ายกุศลวิบาก ย่อมเป็นไปด้วยอำนาจของปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติ แก่หมู่มนุษย์ผู้ที่ตามอดแต่กำเนิดเป็นต้น และพวกวิบัติกาสูร ผู้อาศัยภูมิเทวดาในกามสุคติภูมิ

๑๘. ส่วนมหาวิปากจิตทั้ง ๘ ดวงย่อมเป็นไปด้วยอำนาจของปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติ ในกามสุคติภูมิทั้งหมด

๑๙. การปฏิสนธิทั้ง ๙ นี้ ชื่อว่า กามสุคติปฏิสนธิ

๒๐. อนึ่ง การปฏิสนธิทั้ง ๑๐ เหล่านี้ ย่อมถึงการนับว่าเป็นกามาวจรปฏิสนธิ

๒๑. ในบรรดาบุคคลเหล่านั้น การกำหนดนับปริมาณอายุของผู้เกิดในอบาย ๔ มนุษย์ทั้งหลาย และวินิปาติกาสูร ย่อมไม่มี

๒๒. อนึ่ง ๕๐๐ ปีทิพย์เป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นจาตุมหาราชิกา เท่ากับจำนวน ๙,๐๐๐,๐๐๐ ปีโดยการนับของมนุษย์ ถัดจากนั้น ๔ เท่าเป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นดาวดึงส์ จากนั้น ๔ เท่าเป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นยามา จากนั้น ๔ เท่าเป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นดุสิต จากนั้น ๔ เท่าเป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นนิมมานรดี จากนั้น ๔ เท่าเป็นปริมาณอายุของเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวดี

คาถาแสดงอายุเทวดาชั้นสูงสุด

๒๓. ๙๒ โกฏิ กับ ๖ ล้านปี เป็นปริมาณอายุในเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวดี

๒๔. ปฐมฌานวิบากย่อมนำไปอุบัติในปฐมฌานภูมิด้วยอำนาจของปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติ

๒๕. เช่นเดียวกัน ทุติยฌานวิบากและตติยฌานวิบากย่อมนำไปอุบัติในทุติยฌานภูมิ

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka