Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 135 | >>

“จิต ๔๓ ดวง คือ โลกุตตรกุศลจิต๓เ ว้นโสดาปัตติมรรคจิต กามาวจรกุศลจิต [๘] อกุศลจิต ๑๐ [เว้นโทสมูลจิต๒ ]อ รูปาวจรกุศลจิต ๔ โลกุตตรวิปากจิตทั้งหมด [๔] ปฐมา-รุปปวิปากจิต ๑ กามาวจรกิริยาจิต ๙ อรูปาวจรกิริยาจิตทั้งหมด [๔] ย่อมเกิดในอรูปภูมิ ที่ ๑ ”

๒๖๖. สพฺโพ กามวิปาโก จ สพฺโพ รูโป มหคฺคโต
จิตฺตุปฺปาโท มโนธาตุ โทมนสฺสทฺวยมฺปิ จ.
๒๖๗. อาทิมคฺโค ตโย ปากา อารุปฺปา จ ตถูปริ
ฉจตฺตาลีส นตฺเถตฺถ ปฐมารุปฺปภูมิยํ.

“จิต ๔๖ ดวง คือ กามาวจรวิปากจิตทั้งหมด [๒๓] รูปาวจรมหัคคตจิตทั้งหมด [๑๕] [กิริยา]มโนธาตุ[ปัญจทวาราวัชชนจิต ๑] โทสมูลจิต ๒ โสดาปัตติมรรคจิต๑อ รูปาวจรวิปาก-จิต ๓ ที่เกิดในภูมิเบื้องสูง ย่อมไม่เกิดในอรูปภูมิที่ ๑ ”

๒๖๘. วุตฺเตสุ ปน จิตฺเตสุ ปฐมารุปฺปภูมิยํ
ฐเปตฺวา ปฐมารุปฺปตฺ-ต ยํ ปาโก จ อตฺตโน.
๒๖๙. ตาลีเสตานิ ชายนฺเต ทุติยารุปฺปภูมิยํ
เอวํ เสสทฺวเย เญยฺยา หิตฺวา เหฏฺฐิมเหฏฺฐิมํ.

“จิต๔ ๐ด ว งคือจิตที่เว้นอากาสานัญจายตนจิต๓ใ น จิต [๔๓ ดวง] ที่กล่าวไว้ ในอรูปภูมิที่ ๑ และ[วิญญาณัญจายตน]วิบากของตน [รวมเป็น ๔๑ ดวง] ย่อมเกิดในอรูปภูมิ ที่ ๒ ส่วนในภูมิที่เหลือทั้ง๒พึงทราบจำนวนจิตโดยเว้นอรูปาวจรจิต[ที่เป็นกุศล วิบาก และกิริยา]เบื้องต่ำๆ ในภูมิทั้งสองที่เหลือ [อากิญจัญญายตนภูมิและเนวสัญญานาสัญญายตน-ภูมิ] อย่างนี้”

[จิต๔ ๑ด ว งคือจิต ๔๐ ดวงเว้นอรูปาวจรกุศล วิบาก และกิริยา ๓ ดวงแรกในจิต ๔๓ ดวง รวมกับวิญญาณัญจายตนวิบาก ย่อมเกิดในอรูปภูมิที่ ๒ อนึ่ง คำว่า ตาลีเสตานิ ในบาทแรก ฎีกาเก่าตัดบทเป็น ตาลีส + เอตานิ แล้วกล่าวว่าจิต ๔๐ ดวงเกิดในอรูปภูมิที่ ๒ แต่ฎีกาใหม่กล่าวถึงจิต ๔๑ ดวง โดยรวมวิญญาณัญจายตนวิบาก ความจริง

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka