อรูปาวจรกุศลจิต
เสเสสุปน ทฺวีสุอรูปาวจรกุสลจิตฺตํ ตาว อุเปกฺขาเวทนาโยคเภทโต เอกวิธํ, สวตฺถุกา-วตฺถุกเภทโต ทุวิธํ,หีนมชฺฌิมปณีตเภทโต ติวิธํ, อารมฺมณเภทโต จตุพฺพิธํ.ก สิณุคฺฆาฏิมากาสํ, ตตฺถ ปวตฺตวิญฺญาณํ,ต สฺส อปคโม, อากิญฺจญฺญายตนนฺติอิทมสฺสจ ตุพฺพิธมารมฺมณํ. ยถา-ปฏิปาฏิยา เอตสฺสารมฺมณสฺส เภทโต จตุพฺพิธํ โหติ. เสยฺยถิทํ.ส พฺพโส รูปสญฺญานํ สมติกฺกมา ปฏิฆสญฺญานํ อตฺถงฺคมา นานตฺตสญฺญานํ อมนสิการา อากาสานญฺจายตนสญฺญาสหคตํ วิญฺญาณญฺจายตนสญฺญาสหคตํ, อากิญฺจญฺญายตนสญฺญาสหคตํ, เนวสญฺญานาสญฺญายตน-สญฺญาสหคตนฺติอิทํ จตุพฺพิธํ อรูปาวจรกุสลจิตฺตํ นาม. สพฺพํ ปเนตํ อรูปาวจรภาวนาปุญฺญ-วสปฺปวตฺตํ ยถานุรูปํ อรูปูปปตฺตินิปฺผาทกํ โหติ. เอวํ อรูปาวจรกุสลจิตฺตํ เวทิตพฺพํ.
“ส่วนในกุศลจิต ๒ ประเภทอื่นจากนี้ ลำดับแรก อรูปาวจรกุศลจิตมี๑อ ย่าง โดย ประเภทแห่งการประกอบกับอุเบกขาเวทนา มี ๒ อย่าง โดยจำแนกเป็นจิตที่มีวัตถุและจิตที่ไม่มีวัตถุ มี ๓ อย่างโดยจำแนกเป็นจิตทราม จิตปานกลาง และจิตประณีต มี ๔ อย่าง โดยจำแนกตามอารมณ์ อารมณ์ ๔ ของอรูปาวจรกุศลจิตนั้น คือ อากาศอันเกิดขึ้นด้วยการเพิกกสิณ (กสิณุคฆาฏิมากาศบัญญัติ)จิตที่เป็นไปในอากาศ (อากาสานัญจายตนะ) ความปราศจากแห่ง จิต( นัตถิภาวบัญญัติ) และอากิญจัญญายตนะ อรูปาวจรกุศลจิตนี้มี๔ ดวงโดยประเภทแห่ง อารมณ์นั้นตามลำดับ อรูปาวจรกุศลจิต ๔ ดวงนี้ คือ กุศลจิตที่ประกอบกับอากาสานัญจายตนสัญญา เพราะล่วงพ้นรูปสัญญา (สัญญา ในรูป) โดยอาการทั้งปวง เพราะความดับไปแห่งปฏิฆสัญญา (สัญญาในความโกรธ) และเพราะ ไม่ใส่ใจต่อสัญญาในอารมณ์ต่างๆ ดวงหนึ่ง กุศลจิตที่ประกอบกับวิญญาณัญจายตนสัญญา ดวงหนึ่ง กุศลจิตที่ประกอบกับอากิญจัญญายตนสัญญา ดวงหนึ่ง กุศลจิตที่ประกอบกับเนวสัญญานาสัญญายตนสัญญา ดวงหนึ่ง