ปริจเฉทที่ ๘
ปกิณณกนิเทศ
(คำอธิบายจิตโดยทั่วไป)
คำปฏิญญา
๔๗๕. อิทานิ ปน สพฺเพสํ เอเตสํ มานสํ มยา
ปาฏวตฺถาย ภิกฺขูนํ กถียติ ปกิณฺณกํ.
“บัดนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวจิตทั้งหมดนี้โดยทั่วไป เพื่อความรอบรู้ของภิกษุทั้งหลาย”
การเปรียบวิถีจิตเหมือนแมงมุม
๔๗๖. ปนฺถมกฺกฏโก นาม ทิสาสุ ปน ปญฺจสุ
ตตฺถ สุตฺตํ ปสาเรตฺวา ชาลมชฺเฌ นิปชฺชติ.
“ขึ้นชื่อว่าแมงมุมมักแผ่สายใยไปทางทิศทั้ง ๕ แล้ว หมอบอยู่กลางข่ายใยนั้น”
๔๗๗. ปฐมาย ทิสาเยตฺถสุตฺเต ปน ปสาริเต
ปาณเกน ปฏงฺเคน ฆฏฺฏิเต มกฺขิกาย วา.
๔๗๘. นิปนฺนฏฺฐานโต กิญฺจิ จลิตฺวา อุณฺณนาภิ ตุ
คนฺตฺวา สุตฺตานุสาเรน ยูสํ ปิวติ ตสฺส สา.
“เมื่อสายใยที่แผ่ไปทางทิศแรกถูกหนอน ตั๊กแตน หรือแมลงวันกระทบเข้า แมงมุม จะไหวตัวเล็กน้อยแล้วคลานจากที่หมอบอยู่ไปตามสายใยดื่มเลือดของสัตว์ตัวนั้น”
๔๗๙. ปุนาคนฺตฺวาน ตตฺเถว นิปชฺชติ ยถาสุขํ
เอวเมว กโรเตว ทิสาสุ ทุติยาทิสุ.