Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 314 | >>

องค์คุณของผู้สอนกรรมฐาน

๘๐๑. ปิโย ครุ ภาวนีโย วตฺตา จ วจนกฺขโม
คมฺภีรญฺจ กถํ กตฺตา โน จฏฺฐาเน นิโยชโก.๔๘
๘๐๒. เอวมาทิคุโณเปต- มุปคนฺตฺวา หิเตสินํ
กลฺยาณมิตฺตํ กาเลน กมฺมฏฺฐานสฺส ทายกํ.
๘๐๓. กมฺมฏฺฐานํ คเหตพฺพํ วตฺตํ กตฺวา ปนสฺส ตุ
เตนาปิ จริตํ ญตฺวา ทาตพฺพํ ตสฺส ภิกฺขุโน.

“พึงเข้าไปหากัลยาณมิตรผู้แสวงหาประโยชน์เกื้อกูลตามกาล ผู้สอนกรรมฐาน ผู้ เพียบพร้อมด้วยคุณสมบัติเป็นต้นว่า

‘ท่านเป็นที่เคารพรัก หนักแน่น น่ายกย่อง อบรมศิษย์ให้ดี ยอมรับคำตักเตือน [จากสหธรรมิกและศิษย์]ก ล่าวถ้อยคำอันลึกซึ้ง และไม่แนะนำในทางผิด’

เมื่อกระทำวัตรแล้วพึงเรียนกรรมฐาน ส่วนกัลยาณมิตรนั้นทราบจริตของเธอแล้ว พึงสอนกรรมฐานเถิด”

[ถ้อยคำอันลึกซึ้งที่เรียกว่า กถาวัตถุคือถ้อยคำที่ไม่ขัดกับมรรค ผล นิพพานมี๑๐ ประการ คือ

๑. อัปปิจฉกถา พูดเรื่องความมักน้อย
๒. สันตุฏฐิกถา พูดเรื่องความพอใจตามมีตามได้ ในสิ่งของของตนที่ได้มา
๓. ปวิเวกกถา พูดเรื่องความสงบทางกาย วาจา ใจ
๔. อสังสัคคกถา พูดเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับกามคุณ
๕. วีริยารัมภกถา พูดเรื่องการปรารภความเพียร
๖. สีลสัมปทากถา พูดเรื่องความถึงพร้อมด้วยศีล (ปาริสุทธิศีล ๔)
๗. สมาธิสัมปทากถา พูดเรื่องความถึงพร้อมด้วยสมาธิ (สมาบัติ ๘)
๘. ปัญญาสัมปทากถา พูดเรื่องความถึงพร้อมด้วยปัญญาที่เป็นโลกิยะและโลกุตตระ
สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka