๘๔๕. ปฏิจฺฉนฺเน ปนฏฺฐาเน ปพฺภาเร วา คุหนฺตเร
สํหาริมํ วา กาตพฺพํ ตํ ตตฺรฏฺฐกเมว วา.
“อนึ่งภิกษุผู้ตัดปลิโพธแล้วอ ยู่ในสถานที่เงียบสงัดตามสบายในภายหลัง[จากฉัน ภัตตาหารแล้ว] เป็นผู้มีปัญญาปรารถนาบรรลุกสิณฌาน พึงทำดวงกสิณที่น่าพึงใจด้วยดินสี อรุณเนื้อละเอียด เว้นดินที่มีสิีเขียว สีเหลือง สีขาว และสีแดง พึงกระทำกสิณที่เคลื่อนที่ได้ หรือกสิณถาวรที่ตั้งอยู่ในที่นั้นๆ ในเสนาสนะที่เงียบสงัดห รือในสถานที่ภายนอกเช่นนั้นซึ่ง มิดชิด ในเงื้อมเขา หรือภายในถ้ำ”
๘๔๖. สํหาริมํ กโรนฺเตน ทณฺฑเกสุ จตูสฺวปิ
จมฺมํ วา กฏสารํ วา ทุสฺสปตฺตมฺปิ วา ตถา.
๘๔๗. พนฺธิตฺวา ตถา กาตพฺพํ มตฺติกาย ปมาณโต
ภูมิยํ ปตฺถริตฺวา จ โอโลเกตพฺพเมว ตํ.
“ภิกษุผู้จะทำกสิณเคลื่อนที่ พึงผูกแผ่นหนังเ สื่อลำแพน หรือผืนผ้าเข้าที่ไม้ ๔ท่อน ใช้ดินเหนียวทำดวงกสิณในแผ่นหนังเป็นต้นเหล่านั้น แล้วกางเพ่งดูดวงกสิณที่พื้นดิน”
๘๔๘. ตตฺรฏฺฐํ ภูมิยํ วฏฺฏํ อาโกฏิตฺวาน ขาณุเก
วลฺลีหิ ตํ วินนฺธิตฺวา กาตพฺพํ กณฺณิกํ สมํ.
“เมื่อจะทำกสิณติดตั้ง ควรวางวงกลมไว้ที่พื้นดินแล้วตอกหลัก แล้วใช้เถาวัลย์ตรึง แผ่นหนังเป็นต้นนั้น กระทำให้เสมอเหมือนกลีบบัว”
ขนาดของดวงกสิณ
๘๔๙. วิตฺถารโต ปมาเณน วิทตฺถิจตุรงฺคุลํ
วฏฺฏํ วตฺตติ ตํ กาตุํ วิวฏฺฏํ ปน อิจฺฉตา.
“ภิกษุผู้ปรารถนาพระนิพพาน ควรทำดวงกสิณนั้นให้เป็นวงกลม มีขนาดกว้าง ๑ คืบ๔นิ้ว”
๘๕๐. เภรีตลสมํ สาธุ กตฺวา กสิณมณฺฑลํ
สมฺมชฺชิตฺวาน ตํ ฐานํ นฺหตฺวา อาคมฺม ปณฺฑิโต.