ปริจเฉทที่ ๑๕
อรูปาวจรสมาธิภาวนานิเทศ
(คำอธิบายอรูปาวจรสมาธิภาวนา)
คำปฏิญญา
๙๘๐. รูปารูปมตีเตน รูปารูปาทิเวทินา
ยานิ จารูปปุญฺญานิ สรูเปนีริตานิ ตุ.
๙๘๑. เตสํ ทานิ ปวกฺขามิ ภาวนานยมุตฺตมํ
โยคาวจรภิกฺขูนํ หิตตฺถาย สมาสโต.
“พระศาสดาผู้ทรงหลุดพ้นจากรูปภพและอรูปภพแล้ว ทรงหยั่งรู้รูปภูมิและอรูปภูมิ เป็นต้นต รัสอรูปาวจรกุศลไว้โดยสภาวะ บัดนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าววิธีเจริญกุศลนั้นโดยย่อเ พื่อ ประโยชน์เกื้อกูลแก่ภิกษุผู้ปรารภความเพียร”
อากาสานัญจายตนฌาน
๙๘๒. “รูเป โข วิชฺชมานสฺมึ ทณฺฑาทานาทโย สิยุํ
อเนกาปิ ปนาพาธา จกฺขุโรคาทโย” อิติ.
๙๘๓. รูเป อาทีนวํ ทิสฺวา รูเป นิพฺพินฺทมานโส
ตสฺสาติกฺกมนตฺถาย อรูปํ ปฏิปชฺชติ.
“เธอเห็นโทษในรูปอย่างนี้ว่าเ มื่อมีรูปก็มีโทษ คือ การจับท่อนไม้ เป็นต้น และมี โรคนานัปการ คือ โรคตา เป็นต้น จึงมีใจเบื่อหน่ายในรูป ย่อมเจริญอรูปาวจรภาวนาเพื่อ ล่วงพ้นรูป”