ปริจเฉทที่ ๑๘
ทิฏฐิวิสุทธินิเทศ
(คำอธิบายทิฏฐิวิสุทธิ)
คำปฏิญญา
๑๑๗๐. สมาธึ ปน สาภิญฺญํ ภาเวตฺวา ตทนนฺตรํ
ภาเวตพฺพา ยโต ปญฺญา ภิกฺขุนา เตน ธีมตา.
๑๑๗๑. ตโตหํ ทานิ วกฺขามิ ปญฺญาภาวนมุตฺตมํ
สมาเสเนว ภิกฺขูนํ ปรํ ปีติสุขาวหํ.
“ภิกษุผู้มีปัญญาเมื่อเจริญสมาธิและอภิญญาแล้วพึงเจริญปัญญาต่อจากนั้นดังนั้น ข้าพเจ้าจักกล่าวการเจริญปัญญาอันสูงสุดซึ่งนำความปีติโสมนัสมาแก่ภิกษุทั้งหลายอย่างยิ่ง โดยย่อณ บัดนี้”
อุเทศของปัญญา
๑๑๗๒. กา ปญฺญา ปน โก จตฺโถ กิมสฺสา ลกฺขณาทิกํ
กติธา สา กถํ เตน ภาเวตพฺพาติ วุจฺจเต.
“ปัญญาคืออะไร มีความหมายอย่างไร ลักษณะเป็นต้นของปัญญาคืออะไร ปัญญา มีกี่ประเภท ภิกษุพึงเจริญปัญญาอย่างไร ขอเฉลยดังต่อไปนี้”
องค์ธรรมและความหมายของปัญญา
๑๑๗๓. ปญฺญา วิปสฺสนาปญฺญา ปุญฺญจิตฺตสมายุตา
ปชานาตีติ ปญฺญา สา ชานนา วา ปการโต.
“ปัญญา คือ วิปัสสนาปัญญาที่ประกอบร่วมกับกุศลจิต