Abhidhammāvatāra

คัมภีร์อภิธัมมาวตาร

ฉบับ พระคันธสาราภิวงศ์ แปล

<< | หน้าที่ 91 | >>

เจตนา จิต] เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์ และมนสิการ เป็นสภาวธรรมที่ไม่แยกกันเ กิดพร้อมกัน และดับพร้อมกัน”

[ฎีกาใหม่อธิบายว่าสัพพจิตตสาธารณเจตสิกมี๗ ดวง คือผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์ และมนสิการ แต่ในที่นี้ท่านนับจิตเข้าในเจตสิกโดยอ้อม เพื่อแสดงว่าจิตกับเจตสิก เป็นสภาวธรรมที่ไม่แยกกัน]

สัมปโยคนัย

๙๔. ผสฺโส จ เวทนา สญฺญา เจตนา ชีวิตินฺทฺริยํ
เอกคฺคตา มนกฺกาโร สพฺพสาธารณา อิเม.

“เจตสิกเหล่านี้ คือ ผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา เอกัคคตา ชีวิตินทรีย์ และมนสิ-การ เกิดในจิตทุกดวง”

๙๕. วิตกฺโก ปญฺจปญฺญาส- จิตฺเตสุ สมุทีริโต
จาโร ฉสฏฺฐิจิตฺเตสุ ชายเต นตฺถิ สํสโย.

“วิตกตรัสไว้ในจิต ๕๕ ดวง วิจารย่อมเกิดในจิต ๖๖ ดวง โดยไม่ต้องสงสัย”

[วิตกประกอบในจิต ๕๕ ดวง คืออ กุศลจิต ๑๒ อเหตุกจิต ๘ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐) กามาวจรโสภณจิต ๒๔ ปฐมฌานจิต ๑๑ วิจารประกอบในจิต ๖๖ ดวง คืออ กุศลจิต ๑๒ อเหตุกจิต ๘ (เว้นทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐) กามาวจรโสภณจิต ๒๔ ปฐมฌานจิต ๑๑ ทุติยฌานจิต ๑๑]

๙๖. เอกปญฺญาสจิตฺเตสุ ปีติ เตสฏฺฐิยา สุขํ
อุเปกฺขา ปญฺจปญฺญาส- จิตฺเต ทุกฺขํ ตุ ตีสุ หิ.

“ปีติย่อมเกิดในจิต ๕๑ ดวง สุขย่อมเกิดในจิต ๖๓ ดวง

สารบัญพระไตรปิฎก · Tipiṭaka