อหิริกะ และอโนตตัปปะ”
[ฎีกาใหม่กล่าวว่า ลำดับของเจตสิก ๕๒ ดวงเหล่านี้ เรียงตามประเภทแห่งชาติ คือ
๑. เจตสิกที่เป็นกุศล อกุศล และอัพยากฤต คือ เจตสิก ๑๓ ดวงตั้งแต่ผัสสะจนถึงมนสิการ
๒. เจตสิกที่เป็นกุศล และอัพยากฤต คือ เจตสิก ๑๓ ดวงตั้งแต่ตัตรมัชฌัตตตาจนถึงมุทิตา
๓. เจตสิกที่เป็นอกุศล คือ เจตสิก ๑๔ ดวงตั้งแต่โลภะจนถึงอโนตตัปปะ]
จิต ๑๒๑ ดวง
๙๐. จตุปญฺญาสธา กาเม รูเป ปญฺจทเสริตา
เต โหนฺติ ทฺวาทสารูเป จตฺตาลีสมนาสวา.
๙๑. เอกวีสสตํ สพฺเพ จิตฺตุปฺปาทา สมาสโต
เอเตสุ เตสมุปฺปตฺตึ อุทฺธริตฺวา ปเนกกํ.
๙๒. ผสฺสาทีนํ ตุ ธมฺมานํ ปวกฺขามิ อิโต ปรํ
ปาฏวตฺถาย ภิกฺขูนํ จิตฺตเจตสิเกสฺวหํ.
“พระผู้มีพระภาคตรัสจิตในกามภูมิมี๕๔ ดวง ในรูปภูมิมี๑๕ ดวง ในอรูปภูมิมี ๑๒ ดวง และโลกุตตรจิตมี๔๐ ดวง จิตตุปบาทมีทั้งหมด ๑๒๑ ดวงโดยย่อ ต่อแต่นี้ไป ข้าพเจ้าจักกล่าวสรุปยกเอาความเกิดขึ้นในจิตเหล่านั้นของเจตสิกมี ผัสสะเป็นต้นแต่ละดวง เพื่อความรอบรู้ของภิกษุในจิตและเจตสิก”
[ฎีกาใหม่อธิบายว่าจิตมี๑อ ย่างโดยสภาพรู้อารมณ์ มี๘๙ดวงโดยย่อที่สุดมี๑๒๑ ดวง โดยย่อ และโดยพิสดารมีจำนวนมากโดยจำแนกเป็นจิต ๕๕ ดวงประกอบในวิตก จิต ๖๖ ดวง ประกอบ ในวิจาร เป็นต้น]
อวินิพโภคเจตสิก ๘
๙๓. เอกคฺคตา มนกฺกาโร ชีวิตํ ผสฺสปญฺจกํ
อฏฺเฐเต อวินิพฺโภคา เอกุปฺปาทา สหกฺขยา.
“เจตสิก ๘ ดวงนี้ คือห มู่เจตสิก ๕ ดวงที่มีผัสสะอยู่ต้น[ ผัสสะ เวทนา สัญญา